Przejdź do głównej zawartości

KREW = ŻYCIE

Jako dziecko bardzo często oglądałam film "Było sobie życie". Fantastyczna bajka, która poruszała bardzo istotne kwestie dotyczące ludzkiego organizmu.
Jeden z moich ulubionych odcinków, to ten, gdzie leukocyty toczą zawziętą walkę z bakteriami i wirusami. Leukocyty wygrywają. Krew górą.


Dziś właśnie chciałabym napisać o krwi. Tak pospolitej a najcenniejszej życiodajnej substancji. Kiedy jesteś zdrowy, nie zawracasz sobie głowy takimi błahymi sprawami jak zdrowie. Nie wspomnę już o badaniach profilaktycznych czy wizycie u lekarza. Takie życie. Warto jednak raz na jakiś czas wykonać podstawowe badania aby sprawdzić kondycję swojego organizmu. 
Dziś napiszę o krwi i jej podstawowych składnikach. Z badań krwi można naprawdę wiele się dowiedzieć o kondycji organizmu i ewentualnych chorobach.

Krew to życie. Tak można powiedzieć najprościej. Krew przenosi tlen z płuc do wszystkich komórek organizmu. Dostarcza glukozę- źródło energii, broni przed infekcjami i uczestniczy w rekonstrukcji naczyń, którymi przepływa (tętnic i żył). Gwarantuje równowagę organizmu. Dzięki niej mięśnie i nerwy mogą funkcjonować. Krew pełni wiele funkcji i jest doskonałym źródłem informacji o tobie.

Na krew składają się komórki i osocze. Komórki to krwinki białe i czerwone oraz płytki- wytwór szpiku kostnego.
W osoczu, które ma żółtawy kolor, znajdują się krwinki, glukoza, elektrolity, enzymy, minerały, witaminy, hormony i wszystko co niezbędne organizmowi do przetrwania.

PRODUCENT KRWINEK - SZPIK KOSTNY
Szpik to rodzaj tkanki wypełniający kości, gdzie powstają krwinki. U niemowląt wytwarza je cały szpik, u dorosłych krwinki powstają tylko w obrębie kości o płaskim kształcie: miednica, mostek, kręgi, czaszka.
Szpik kostny to fabryka krwinek i płytek. komórki macierzyste układu krwiotwórczego zawarte w szpiku mają zdolność przekształcania się w każdy z trzech rodzajów komórek krwi. Pojedyncza komórka macierzysta może więc przemienić się w czerwona krwinkę i stać przenośnikiem tlenu. Jeśli zmieni się w białą, będzie zwalczała infekcję. Natomiast płytka, skrzepem zatrzyma krwotok.

Szpik kostny zapewnia właściwą liczbę wszystkich trzech rodzajów komórek, zastępując obumierające komórki, nowymi, oraz zmniejsza lub zwiększa produkcję tych, na które istnieje szczególne zapotrzebowanie w danym momencie. Jeśli jesteś przeziębiony twój szpik wytworzy dodatkowe białe krwinki, które będą walczyć z infekcją.
W obrębie szpiku kostnego dokonuje się bardzo szybki podział komórek- jego tempo musi odpowiadać nieustannemu zapotrzebowaniu na coraz to nowe komórki krwi wszystkich typów.

Chemioterapia nie oddziałuje na komórki, które już krążą we krwi, gdyż te się nie dzielą. Spowalnia proces powstawania nowych krwinek i płytek. Zwykle po 7- 10 dniach wyniki "spadają" czyli szpik jest spowolniony. Nie produkuje nowych krwinek i płytek tak szybko jak zdrowy.
Przed każdym kolejnym cyklem chemii, dziecko ma wykonywaną morfologię aby sprawdzić jak szpik radzi sobie z produkcją.

ERYTROCYTY- KRWINKI CZERWONE
To one właśnie nadają krwi kolor czerwony. Każda krwinka w 90% wypełniona jest hemoglobiną- substancją bogatą w żelazo.
Zadaniem erytrocytów jest przenoszenie tlenu z płuc do każdego zakątka organizmu i odprowadzaniu dwutlenku węgla z komórek do płuc, aby  stamtąd był wydychany.
Czasami liczba czerwonych krwinek jest za mała, spowodowana utratą krwi lub dysfunkcją szpiku. Wówczas zdolność organizmu do transportowania tlenu i dwutlenku węgla jest osłabiona. Taki stan to ANEMIA.
Gdy liczba krwinek czerwonych jest niewielka, serce musi ciężej pracować, aby zwiększyć tempo rozprowadzania tlenu przez pozostałe erytrocyty. W takim przypadku możesz być senny, znużony, ponieważ ilość tlenu nie będzie adekwatna do aktywności twoich mięśni. Mogą się również pojawiać zawroty głowy przy wstawaniu.
Zdarza się również przy anemii szybsze odczuwanie chłodu. Jeśli jesteś przesadnym zmarźluchem może warto zbadać krew?

Krwinki czerwone żyją dość długo, ok. 3-4 miesięcy. Zanim więc pojawi się zwiększone zapotrzebowanie na krwinki, szpik uzupełnia niedobór.

W ramach morfologii określa się poziom trzech jej składników. Są to:
- liczba krwinek czerwonych RBC
- ilość hemoglobiny HGB
- wskaźnik hematokrytu HCT
Pisałam już o morfologii, jak czytać wyniki. Możesz sprawdzić tutaj

W przypadku znacznej utraty krwi albo spowolnienia procesu produkcji czerwonych krwinek poziom wszystkich trzech składników spada poniżej normy. Wzrost aktywności szpiku lub transfuzja przynoszą poprawę wyników.

Wiele dzieci przechodzi chemioterapię bez bardzo dużego spadku erytrocytów. Dzieje się tak, ponieważ erytrocyty żyją długo, a szpik kostny odzyskuje sprawność w ciągu 6-10 dni od zakończenia chemioterapii, ubytek tych krwinek zostaje szybko zrekompensowany. W zależności od ogólnej kondycji organizmu najczęściej odczuwalnym skutkiem nieznacznego obniżenia liczby erytrocytów może być senność i zmęczenie.

JAK RADZIĆ SOBIE W OKRESIE NIEDOBORU CZERWONYCH KRWINEK:
- nie mogę nie wspomnieć o diecie :) Zadbaj o rozsądną dietę dziecka, bogatą w żelazo (przede wszystkim liściaste warzywa zielone). Podawaj dużo płynów.
Pamiętaj jednak, że talerz szpinaku nie zdziała cudów i wyniki nie poszybują natychmiast w górę. Chemia "blokuje" prawidłowe funkcjonowanie szpiku. Gdy zostanie wypłukana z organizmu, szpik zacznie produkcję. Dieta może jedynie wspomóc.
- jeśli lekarz będzie uważał za stosowne, wprowadzi suplementację żelazem. NIGDY na własną rękę nie stosuj ŻADNYCH witamin i suplementów. Pamiętaj, że nawet niewinnie wyglądające witaminy mogą zaszkodzić podczas chemioterapii. Zawsze decyduje lekarz.
- zapewnij dziecku jak najwięcej wypoczynku. Często wietrz salę, w której dziecko przebywa a jeśli pogoda jest sprzyjająca i inne wyniki w normie wyjdźcie na spacer. Pamiętaj jednak aby zawsze zapytać lekarza czy nie ma przeciwwskazań. 

Za wytwarzanie erytrocytów przez szpik odpowiada hormon zwany erytropoetyna. Hormon ten jest produkowany przez nerki w reakcji na obniżoną zdolność krwi do przenoszenia tlenu. Erytropoetyna przyspiesza dojrzewanie czerwonych krwinek.
Jest dostępna także w postaci syntetycznej, którą się podaje, jeśli konieczne jest zwiększenie produkcji erytrocytów, spowolnionej na skutek chemioterapii (zwykle podawana dorosłym spełniającym określone warunki).
Jeśli spadek liczby czerwonych krwinek jest znaczny wówczas wykonywane jest przetoczenie (transfuzja).

W kolejnych postach napiszę o krwinkach białych (tak istotnych podczas leczenia) oraz płytkach krwi.
Zapraszam na kolejne posty.


"chemioterapia- poradnik dla pacjenta i jego rodziny" Judith McKay, Tamera Schacher

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

WSZYSTKO CO MUSISZ WIEDZIEĆ O PORCIE NACZYNIOWYM

Czego dziecko najbardziej boi się będąc w szpitalu? Lista pewnie jest długa i każde dziecko boi się innych rzeczy. Jednak niezależnie od wszystkiego, większość z nas dorosłych i dzieci boimy się zastrzyków, pobierania krwi, czyli mówiąc najprościej boimy się igieł.
Większość pielęgniarek pracujących na oddziałach dziecięcych ma spore doświadczenie i umiejętności zarówno w pobieraniu krwi jak i robieniu zastrzyków. Jednak pobrać dziecku krew nawet dla doświadczonej pielęgniarki to nie lada wyzwanie. Dzieci płaczą, krzyczą, wyrywają się. Żyły są słabe, niewidoczne. Po kilku daremnych próbach wkłucia zarówno Ty, dziecko, jak i pielęgniarka zaczynacie się denerwować. Przewlekłe dożylne podawanie leków niekorzystnie wpływa na stan żył. Staja się one "kruche", obkurczone, pozrastane a czasami wręcz niemożliwe do nakłucia. Kolejna próba założenia wenflonu kończy się niepowodzeniem, bólem i łzami. Znasz to?

Na szczęście, większość dzieci leczonych onkologicznie będzie miało wszczepion…

ZIOŁA WSPOMAGAJĄCE LECZENIE BIAŁACZKI

" Tonący brzytwy się chwyta " - dużo prawdy jest w tym powiedzeniu. W pewnych sytuacjach człowiek jest gotowy do wielu poświeceń. Pisząc "pewne sytuacje" mam na myśli nasze zdrowie, zdrowie naszej rodziny. Powiesz - zdrowie to nie wszystko, jasne że tak, ale "bez zdrowia wszystko jest niczym".
Oczywiście zdrowie zaczynamy doceniać wówczas kiedy je tracimy. Niestety tak to już jest. Najważniejsze to wyciągnąć wnioski i dążyć do zdrowia :)

Jestem osobą dość konserwatywną jeśli chodzi o leczenie. Dla mnie autorytetem w tej dziedzinie jest przede wszystkim lekarz. To jego sposób leczenia respektuję. Jednak ostatnio coraz więcej czytam o medycynie niekonwencjonalnej i ziołolecznictwie. Chciałabym w tym poście napisać parę słów o ziołach, szczególnie tych które korzystnie wpływają na układ krwiotwórczy i wspomagają leczenie białaczek.

POKRZYWA ZWYCZAJNA



W dzieciństwie obrzucaliśmy się tym chwastem aby kogoś "poparzyć" tymczasem pokrzywa jest bardzo cennym…

PROTOKÓŁ LECZENIA ALL

Przedstawiam protokół leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej dla pośredniego ryzyka.


Mam nadzieje, że zawarte tu informacje będą pomocne rodzicom, których dzieci zaczynają walkę z chorobą.  

Leczenie tego typu białaczki składa się z czterech etapów. Podczas trzech etapów dziecko leczone jest w szpitalu, ostatni etap to leczenie podtrzymujące w warunkach domowych. Obecnie dzieci leczone są międzynarodowym protokołem z 2009 r. ALL IC - BFM 2009, oznacza to że stosowane są te same leki w wielu krajach.

Pierwszy etap leczenia to protokoły IA i IB

PROTOCOL IA - pierwszy protokół, przewidywany czas leczenia 33 dni. Oczywiście czas leczenia może się wydłużyć w zależności od sytuacji zdrowotnej pacjenta. Pamiętaj, dziecko leczone jest bardzo silnymi lekami, na które może zareagować niepożądanymi zmianami ( podwyższone próby wątrobowe,przedłużająca się aplazja - spadek wyników krwi, pleśniawki, temperatura ). Z reguły jednak pierwszy protokół większość dzieci znosi dobrze.
Aby zdiagnozować chor…