poniedziałek, 29 grudnia 2014

PRZYCZYNY RAKA



Kolejny raz poruszam ten temat, ale jest mi on bardzo bliski. Ostatnio bardzo dużo czasu poświęcam na zgłębianie wiedzy na temat nowotworów. Przyczyny raka bywają bardzo różne. Większość z nich jest od nas niezależna, ale są i takie, które możemy ze swojego życia wyeliminować. Jeśli jest choć cień możliwości że po zmianie trybu życia moja rodzina jest w mniejszym stopniu narażona na chorobę to zrobię to. Lekarze, którzy zajmują się profilaktyką chorób nowotworowych, wciąż powtarzają – łatwiej zapobiegać niż leczyć. Zgodzi się ze mną każdy, kto choć w małym stopniu zetkną się z tą straszną chorobą.Przypominam zatem, co prowokuje rozwój nowotworów. Sprawdź, skąd biorą się nowotwory?
Jaki mamy wpływ na to aby im zapobiec?
 Przyczyny nowotworów są bardzo różnorodne. Blisko 70 proc. powstaje w efekcie wpływu szkodliwych czynników środowiskowych oraz naszych niewłaściwych nawyków. A więc wiele zależy od nas samych. Starajmy się wyeliminować szkodliwe czynniki a być może uchroni nas to przed chorobą.

Palenie tytoniu jako przyczyna nowotworu

Jako przyczyna nowotworów plasuje się na pierwszym miejscu. Dym tytoniowy zawiera ok. 4 tysięcy substancji, z czego ponad 40 ma właściwości kancerogenne. Palenie ma bezpośredni związek z 90 proc. zachorowań na raka płuc, 80–90 proc. raka jamy ustnej, gardła, krtani i przełyku. Odpowiada także za 30 proc. raków pęcherza moczowego i trzustki. Warto pamiętać, że rak płuc przestał być męską specjalnością. Wśród chorych jest coraz więcej kobiet. Dlatego zawsze warto rzucić nałóg. Po dwóch latach znacznie zmniejsza się ryzyko zachorowania, a po 15–20 jest takie samo, jak u osób, które nigdy nie paliły.

Niewłaściwa dieta może mieć wpływ na rozwój raka

Zdaniem uczonych jest ona przyczyną co najmniej 30 proc. chorób nowotworowych. Na liście spożywczych winowajców znajdują się tłuszcze, zwłaszcza smażone i zjełczałe, sól kuchenna, alkohol, sacharyna, pewne składniki kawy, herbaty czarnej, grzybów jadalnych oraz piwa. Potencjalne działanie rakotwórcze mają także niektóre dodatki do żywności oznaczane symbolem E. Ale w profilaktyce chorób nowotworowych ważne jest również pochodzenie produktów spożywczych. Żywność produkowana na terenach zanieczyszczonych ekologicznie może zawierać nitrozoaminy (gromadzą się w jarzynach), które przyczyniają się do rozwoju raka układu pokarmowego i moczowego. Owoce i warzywa zbierane z przydrożnych pól i sadów są nafaszerowane metalami ciężkimi (np. kadmem, ołowiem, cezem) i mogą prowokować nowotwory układu moczowo-płciowego. Równie niebezpieczny jest benzopiren (wywołuje raka żołądka i jelita), który powstaje podczas grillowania oraz wędzenia, a także z przypalonego i wielokrotnie używanego tłuszczu.W spleśniałych orzechach oraz produktach zbożowych znajduje się aflatoksyna, która może być powodem raka żołądka i wątroby. Używane przez osoby odchudzające się słodziki (sacharyna, cyklamat) oskarża się o nowotwory układu moczowego.

Alkohol a rozwój raka

Niezależnie od jego mocy bywa przyczyną nowotworów jamy ustnej, gardła, przełyku, krtani, żołądka oraz wątroby. Łączony z nikotyną zwiększa ryzyko rozwoju raka piersi.

Zakażenia wirusowe mają związek z wystąpieniem nowotworów 

Ich związek z niektórymi nowotworami jest bezsprzeczny. Największe żniwo zbiera wirus zapalenia wątroby typu B i C, który może wywołać raka wątroby. Pierwszego udało się okiełznać szczepionką. Drugi, niestety, wciąż pozostaje bezkarny. Raka szyjki macicy, pochwy, sromu i odbytu może sprowokować wirus opryszczki płciowej (herpes typ II, HSP) oraz ludzki wirus brodawczaka (HPV). Wirus Epsteina-Barr (EPV) pozwala rozwijać się ziarnicy złośliwej, chłoniakom, nowotworom gardła i nosa. W walce z większością tych wirusów najskuteczniejsze są szczepienia ochronne. Niebezpieczne bywają także bakterie, np. Helicobacter pylori – sprawca wrzodów, ale i raka żołądka.

Nadmiar słońca może wywołać nowotwory

Promieniowanie nadfioletowe, czyli UVB i UVA, stanowi (w nadmiarze) poważne zagrożenie dla naszej skóry. Rak, w tym czerniak, staje się coraz powszechniejszy, a uchronić się możemy przed nim ograniczając ekspozycję na promieniowanie. Jeśli dwudziestolatek uwielbia wylegiwać się w słońcu i wielokrotnie się poparzył, to po pięćdziesiątce może spodziewać się nowotworu. Co więcej – oparzenia słoneczne, do których dojdzie przed 12. rokiem życia, zwiększają (nawet dwukrotnie) prawdopodobieństwo wystąpienia czerniaka. Groźne może być również promieniowanie jonizujące, ponieważ bywa przyczyną raka płuc oraz nowotworów układu limfatycznego i szpiku kostnego.

Skażone powietrze to przyczyna rozwoju nowotworów

Niebezpieczne dla płuc jest nie tylko powietrze skażone spalinami i dymem tytoniowym. Zabójcze jest również wdychanie pyłu azbestowego, oparów olejów mineralnych, produktów smoły pogazowej, ropy i benzyny, sadzy. I chociaż o papierosach mowa była już wcześniej, na atak nowotworu narażeni są bierni palacze, w tym dzieci palących rodziców.

Opakowania z tworzyw sztucznych są rakotwórcze

Na liście zagrożeń znajdują się chlorek winylu i akrylnitryl, które przyczyniają się do różnych rodzajów raka.

Genetyczne przyczyny nowotworów

O genetycznej predyspozycji do rozwoju raka można mówić wtedy, kiedy ten sam rodzaj nowotworu występuje u większej liczby członków jednej rodziny. Dotyczy to przede wszystkim raka piersi, jajnika i przewodu pokarmowego. Osoby takie powinny częściej niż inne zgłaszać się na badania profilaktyczne do poradni genetycznych (są przy wszystkich placówkach onkologicznych), a niekiedy nawet zdecydować się na zabieg, np. mastektomię, usunięcie przydatków lub jelita grubego, żeby uchronić się przed rakiem.





http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/nowotwory/przyczyny-nowotworow-czyli-skad-sie-bierze-rak_35467.html

poniedziałek, 22 grudnia 2014

TRADYCYJNE KRUCHE CIASTECZKA

Święta Bożego Narodzenia to bardzo specyficzny czas. Kiedy już uporasz się z prezentami, przygotowaniami świątecznych potraw i sprzątaniem, wtedy nadchodzi czas by pomyśleć o przyjemnościach. Na mnie relaksująco wpływa pichcenie łatwych potraw, które nie musza być idealne ani śliczne. Ważne aby były smaczne i odstresowały mnie po całym dniu.
Dziś proponuję banalnie proste kruche ciasteczka. Składniki z reguły są w każdym domu i można je zrobić w każdej chwili. Poza tym ciasteczka robi się bardzo szybko i są przepyszne, bardzo maślane. Dodatkowo można się pobawić jak dziecko wycinając je a po upieczeniu dekorując. Uwielbiam to.

SKŁADNIKI :

- 100 g masła niesolonego
- 80 g miałkiego cukru
- duże jajko
- 250 g mąki ( mieszam pszenną z pełnoziarnistą)
- łyżeczka mielonego ostropestu
- 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
- sok z połowy cytryny
- łyżka otrębów żytnich
- opcjonalnie kilka mielonych orzechów lub innych bakalii (niekoniecznie)

Masło utrzeć z cukrem na jasny puszysty krem, dodać jajko, proszek do pieczenia, przesianą mąkę, ostropest, sok z cytryny, otręby i wszystko dokładnie wymieszać. Ja używam robota kuchennego. Cała operacja trwa ok. 6 min.

Ciasto zawinąć w folię i włożyć na 10 min. do zamrażalnika. Ciasto może wydawać się za rzadkie, ale w zamrażalniku zrobi się odpowiednie.

Oprószyć stolnicę mąką, szybko rozwałkować ciasto, wycinać ciasteczka.
Z podanej ilości ciasta wychodzą dwie blachy ciasteczek.

Piec w 180 st. C przez 15- 20 min. Ciasteczka będą gotowe, kiedy krawędzie lekko się zrumienią.

Po ostudzeniu ciasteczka ozdobić wg. uznania. Ja zdobię gorzką czekoladą i posypuję wiórkami kokosowymi.




PALCE LIZAĆ.

Z doświadczenia mogę powiedzieć że ciasteczka znikają w tempie błyskawicy. Warto od razu upiec podwójną porcję aby starczyło na kolejny dzień. Ciasteczka (jeśli coś zostanie :) ) przechowuj w szczenie zamkniętym pojemniku.


  



czwartek, 18 grudnia 2014

POTRAWY WIGILIJNE DLA DZIECI


Odliczamy już dni do wigilii. Planujemy co podamy na tą wyjątkową kolację. Szczególne wyzwanie mają rodzice chorych dzieci. Szczególnie jeśli dziecko przyjmuję chemię lub inne leki wywołujące rewolucje w małym organizmie. Nie od dziś wiadomo że odżywianie jest bardzo istotne i ma ogromny wpływ na powrót do zdrowia. Szczególnie dla dzieci onkologicznych, których organizmy wyniszczone cytostatykami domagają się składników odżywczych. Specjalnie dla nich proponuję zdrowe i pyszne potrawy.

Z myślą o "naszych" dzieciach proponuję tradycyjne potrawy, nieco zmodyfikowane. Musi być barszcz czerwony na własnym zakwasie, pierożki z serem i kaszą, dorsz pieczony.

Zakwas na barszcz czerwony najlepiej zrobić samemu, nie jest to żadna filozofia. Przepis w poście "Król burak...Królowa marchew".
Wiadomo barszcz czerwony wigilijny jest postny. Gotujemy zatem wywar warzywny - marchew, pietruszka, seler, por, ziarenka czarnego pieprzu, listek laurowy, ziele angielskie, cebula.
Kiedy wywar jest gotowy dodajemy zakwas, gotujemy kilka minut i gotowe. Dla kontrastu posypujemy natką pietruszki i mamy zdrowy i smaczny barszczyk.





Do barszczyku proponuję małe pierożki podobne do ruskich, trochę zmodyfikowane, zamiast ziemniaków dodajemy kaszę.


Składniki na ok 4-6 porcji Czas przygotowania: 60 min

Ciasto 
1 szklanka mąki pszennej
1 szklanka maki orkiszowej
3/4 szklanki wrzątku
szczypta soli 
Nadzienie
1 szklanka kaszy jęczmiennej grubej
150 g twarogu
1 cebula
1 jajko
sól,
pieprz
2 łyżki klarowanego masła

Kaszę płuczemy obficie, następnie gotujemy w osolonym wrzątku w proporcjach 1;4, po ok 15 min odcedzamy, ziarenka powinny być lekko twarde.
 Ciasto - mąkę mieszamy z solą, następnie łączymy z wrzątkiem, zagniatamy aż ciasto stanie się elastyczne i gładkie, przykrywamy ciepłą ściereczką i odstawiamy na ok 30 min.
 Cebule siekamy w kosteczkę, podsmażamy na sklarowanym maśle, kiedy się zeszkli łączymy z kaszą, jajkiem i rozgniecionym twarogiem, całość doprawiamy pieprzem i odrobiną soli.
 Ciasto rozwałkowujemy bardzo cienko, wycinamy koła szklanką, na środek nakładamy łyżeczkę farszu, zlepiamy dobrze brzegi ciasta, odkładamy na podsypaną mąką blachę i przykrywamy ściereczką, inaczej pierogi wyschną.
 Pierogi gotujemy w osolonym wrzątku ok 3 minuty od wypłynięcia na powierzchnię.



Na koniec proponuję rybę. Pieczony dorsz będzie odpowiedni dla naszych dzieci. Nie dość że zdrowy to jeszcze smaczny.

Dorsz to źródło cennych witamin, minerałów oraz tłuszczów. Obecność dorsza w naszej diecie m.in wzmacnia odporność, poprawia krążenie.
Największą zaletą dorsza jest duża zawartość białka i selenu, który wzmacnia odporność. Dodatkowo zawiera bardzo cenne witaminy z grupy B. Witamina B1 odpowiada za prawidłową pracę układu nerwowego, chroni przed zaburzeniami pracy serca oraz układu pokarmowego.Witamina B2 odpowiada za stan i zdrowie skóry. Witamina B12 chroni przed anemią, witamina B6 nie tylko odpowiada za metabolizm białek i węglowodanów. Poprawia pracę serca i reguluje ciśnienie tętnicze. Natomiast witaminy A i E zapobiegają powstawaniu zmarszczek. W dorszu obecna jest również witamina PP czyli niacyna, która obniża poziom cholesterolu. Ponadto zawartość jodu reguluje działanie tarczycy i wytwarzanych przez nią hormonów, które mają wpływ na działanie całego organizmu. Dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek mieści się w 100 gramach dorsza.

Jednak największą zaletą nie tylko dorsza, ale wszystkich ryb są kwasy omega-3. Mają on szczególne znaczenie zwłaszcza dla dzieci. Wspomagają ich prawidłowy rozwój zarówno ruchowy jak i umysłowy. U dorosłych poprawiają pamięć oraz zapobiegają chorobom serca. Dodatkowo dorsz zawiera kwasy omega - 6. Wpływają one korzystnie na pracę nerek oraz wątroby. Przyspieszają gojenie ran, zapobiegają zakażeniom, obniżają poziom cholesterolu. Wapń, fosfor oraz witamina D wspomagają budowę kości. Ciało dorsza w ponad 60 proc. składa się z tłuszczu, z którego wyrabia się tran, a jego regularne spożywanie zapobiega powstawaniu cukrzycy oraz leczy dnę moczanową. Mimo dużej zawartości tłuszczów dorsz jest jedną z najmniej kalorycznych ryb. W 100 gramach świeżej ryby mieści się zaledwie 80 kcal. (żródło gazeta.pl).
Dorsz ma również swoją ciemną stronę, ale o tym w innym poście.

PIECZONY DORSZ Z FASOLKĄ I BATATAMI

- 600 g filetu z dorsza
- 2 łyżeczki oleju rzepakowego
- pieprz biały
- szczypta soli
- kilka gałązek tymianku
- kilka gałązek koperku
- pół cytryna 
- 500 g fasolki szparagowej
- dwa bataty

Składniki marynaty (olej, pieprz, sól, koperek posiekany, sok z cytryny) wymieszać, dokładnie natrzeć rybę, obłożyć gałązkami tymianku i odstawić do lodówki na min. 2 h.

Bataty kroimy jak na frytki, lekko spryskujemy olejem i pieczemy ok. 40 min. w 180 st.C. 



Zamarynowaną rybę zawijamy w folię aluminiową i pieczemy ok. 20 min. w 180 st. C. Dokładamy w połowie pieczenia frytek.
Fasolkę gotujemy na parze.
Upieczoną rybę dekorujemy plasterkami cytryny i koperkiem.



Do frytek polecam dwa sosy, czosnkowy i z awokado.

SOS CZOSNKOWY

- jogurt naturalny ok. 200 g
- duży ząbek czosnku
- łyżeczka zmielonego ostropestu
- sól, pieprz do smaku
- łyżeczka uprażonych ziaren słonecznika

Wszystkie składniki dokładnie mieszamy i gotowe.

SOS Z AWOKADO

- dojrzałe awokado
- 2 łyżki jogurtu naturalnego
- mały ząbek czosnku
- kawałek papryczki chili
- sól i pieprz

Awokado przekładamy do miseczki, bardzo dokładnie ugniatamy widelcem, dodajemy pozostałe składniki i wstawiamy na godzinę do lodówki aby smaki dobrze się połączyły.


Mam nadzieję że moje propozycje okażą się strzałem w dziesiątkę i dzieci chętnie zjedzą nieco inne potrawy wigilijne.

SMACZNEGO WSZYSTKIM DZIECIOM :)

niedziela, 14 grudnia 2014

"E" W JEDZENIU

Znane, stare powiedzenie mówi: “jesteś tym, co jesz”. Otwórz swoją lodówkę i przeczytaj etykiety na produktach spożywczych. Czy większość wymienionych składników to chemia? Konserwanty, barwniki, przeciwutleniacze, emulgatory… rocznie zjadamy ich ponad 2 kilogramy.

Jedzenie wpływa na to, jak się czujemy, jak pracujemy, a nawet na to, jak wyglądamy. To, czym karmimy dzieci ma bezpośredni związek z tym, jak się rozwijają i jaką mają naturalną zdolność radzenia sobie z chorobą.
Dietetycy biją na alarm – na skutek złego odżywiania słabnie nasza odporność, coraz bardziej tyjemy, chorujemy, zapadamy na alergie. Dieta naszych dzieci powinna być naturalna i zrównoważona, pozbawiona składników przetworzonych i chemicznych – a do takich należy większość dodatków do żywności, które są standardem w produktach spożywczych, także tych przeznaczonych dla dzieci.

Chemia w żywności

Polepszacze, zagęszczacze, barwniki i sztuczne konserwanty mają nadać atrakcyjny wygląd, poprawić smak, przedłużyć okres przydatności do spożycia, spulchnić, zagęścić… Jednak wiele z tych substancji dodanych do żywności może powodować lub nasilać problemy zdrowotne, np. reakcje alergiczne, bóle żołądkowe, astmę, zapalenia skóry, migrenę, katar sienny i nadwrażliwość sensoryczną. Związki chemiczne w żywności mogą prowadzić także do wzrostu ilości substancji toksycznych w ludzkim organizmie.
Większość z nich nie została zbadana pod kątem długoterminowego oddziaływania na nasze zdrowie. Nie możemy także stwierdzić, jakie mają właściwości w połączeniu z innymi związkami – nie każda substancja jest szkodliwa od samego początku, ale może się nią stać w reakcji z inną, tworząc zagrożenie dla zdrowia. Możemy podejrzewać tylko, że wzrastająca liczba tzw. chorób cywilizacyjnych jest wynikiem spożywania produktów wysoko przetworzonych, zawierających substancje chemiczne.
Warto zaznaczyć, że substancje dodatkowe stosowane w żywności nie są objęte jednolitym prawem. Niektóre, dopuszczone do użycia w Polsce, są zabronione w krajach Unii, inne odwrotnie. Wynika to m.in z tego, że substancje te podlegają ciągłym badaniom mającym stwierdzić ich właściwości i konsekwencje stosowania.

Jogurt truskawkowy bez truskawek

Przyjrzyjmy się, jaki skład mają popularne serki, reklamowane jako źródło energii, wapnia, witamin i innych składników odżywczych potrzebnych każdemu rozwijającemu się dziecku. Oprócz wapnia (warto zaznaczyć, że przy zrównoważonej diecie nie ma potrzeby wprowadzania dodatkowej ilości wapnia), cukru (w jednym jogurcie mogą być go nawet 3 łyżeczki), występują jeszcze:
  • sztuczne wsady owocowe – owoce w jogurtach mogą być naturalne (np. w jogurcie truskawkowym), ale w większości są to substancje wzbogacone o barwnik i aromat imitujący konkretny owoc (np. w jogurcie o smaku truskawkowym); wsady mogą zawierać także cukier lub szkodliwy syrop glukozowo - fruktozowy;
  • aromaty i barwniki – smak i wygląd jogurtu jest najczęściej wynikiem dodania sztucznych związków chemicznych: smakowych (np. waniliny zamiast naturalnej wanilii w jogurcie waniliowym) i barwiących (imitujących kolor konkretnego owocu);
  • zagęszczacze – swoją “jedwabistą” gęstość jogurty zawdzięczają najczęściej substancjom zagęszczającym, tj. skrobia ziemniaczana, skrobia modyfikowana, żelatyna wieprzowa, pektyna, karagen.
Barwniki, konserwanty, emulgatory… Znajdują się nie tylko w czipsach i coli, ale także w produktach, które mogą wydawać się “zdrowe”. Na przykład w bakaliach znajdziemy konserwant E220 – dwutlenek siarki, w wodach smakowych i serze E211 – benzoesan sodu, a w płatkach zbożowych i kaszach E123 – amarant.
Metodą na uniknięcie jedzenia produktów ze szkodliwym E jest kupowanie produktów z pewnego źródła lub tych posiadających certyfikaty żywności ekologicznej oraz – co najważniejsze - uważne czytanie etykiet na opakowaniach żywności.
Większości E lepiej unikać, chociaż część z nich uważana jest za substancje nie mające wpływu na zdrowie człowieka. E stają się szczególnie szkodliwe, kiedy spożywamy je długotrwale i w dużych ilościach. Niektóre, jak na przykład E300 to kwas askorbinowy, znany szerzej jako witamina C. Poniżej przedstawiona jest lista tych “E”, które zostały uznane za związki niebezpieczne i szkodliwe dla zdrowia.

Barwniki – grupa E100

  • E 102 tartrazyna
    Występowanie: napoje w proszku, sztuczne miody, esencje owocowe, musztardy, napoje bezalkoholowe, zupy w proszku, galaretki, dżemy;
    Działanie: u astmatyków może powodować  reakcje alergiczne, bezsenność, depresję, nadpobudliwość i dekoncentrację.  W połączeniu z benzoesanami jest podejrzewany o wywoływanie ADHD u dzieci.
  • E 104 żółcień chinolinowa
    Występowanie: napoje gazowane, cukierki na kaszel, lody, galaretki do ciast;
    Działanie: powoduje wysypkę, zaczerwienienie, nadpobudliwość u dzieci, podejrzewany o wywoływanie nowotworów wątroby. Niebezpieczny dla astmatyków i osób uczulonych na aspirynę .
  • E 110 żółć pomarańczowa
    Występowanie: gumy do żucia, żele, musztardy, zupy w proszku, marmolady, płatki zbożowe.
    Działanie: powoduje nasilenie objawów astmy, podejrzewany o wywoływanie nowotworów wątroby i nadpobudliwości u dzieci.
  • E 122 azorubina
    Występowanie: aromatyzowane napoje, lody, budynie, wyroby piekarnicze i cukiernicze;
    Działanie: niebezpieczny dla astmatyków, może powodować nadpobudliwość.
  • E 123 amarant
    Występowanie: ciasta w proszku, płatki zbożowe, kasze, kolorowe napoje alkoholowe, kawior, galaretki, napoje, przetwory z czarnej porzeczki;
    Działanie: niebezpieczny dla astmatyków, ma działanie mutogenne, podejrzewany o działanie rakotwórcze.
  • E 124 czerwień koszenilowa
    Występowanie: kolorowe napoje alkoholowe, lody, wyroby piekarnicze i cukiernicze, desery, budynie w proszku;
    Działanie: niebezpieczny dla astmatyków, może powodować nadpobudliwość u dzieci.
  • E 127 erytrozyna
    Występowanie: owoce konserwowane zawierające wiśnie, koktajle wiśniowe;
    Działanie: dekoncentracja, trudności w nauce, niebezpieczny dla osób z chorą tarczycą.
  • E 131 błękit patentowy
    Występowanie: barwione słodycze, lody;
    Działanie: niebezpieczny dla alergików, powoduje uwalnianie histaminy.
  • E 132 indygotyn 
    Występowanie: słodycze, herbatniki, lody, wypieki, napoje;
    Działanie: reakcje alergiczne, nadpobudliwość, podejrzewany o działanie rakotwórcze.
  • E 142 zieleń
    Występowanie: słodycze, lody, kremy;
    Działanie: reakcje alergiczne, astmatyczne.
  • E 150a – E150d karmel
    Występowanie: słodycze, alkohole, herbaty rozpuszczalne;
    Działanie: problemy żołądkowo-jelitowe, może prowadzić do nadpobudliwości.
  • E 151 czerń brylantowa
    Występowanie: wyroby cukiernicze, ikra rybia (farbowanie kawioru), galaretki;
    Działanie: niebezpieczny dla osób nadwrażliwych na salicylany, może być przekształcony w jelicie w szkodliwe związki.
  • E 173 aluminium
    Występowanie: stosowany tylko do powlekania cienką warstwą powierzchni zewnętrznych ozdób ciast i tortów;
    Działanie: może powodować chorobę Alzheimera, choroby nerek i płuc, toksyczny dla układu  krwionośnego, rozrodczego i nerwowego.
  • E 180 litorlubina
    Występowanie: sery;
    Działanie: reakcje alergiczne, nadpobudliwość, bezsenność, pokrzywka, katar sienny, problemy żołątkowo-jelitowe.

Konserwanty – grupa E200

  • E 210 kwas benzoesowy i benzoesany (E211, E 212, E213)
    Występowanie: soki owocowe, galaretki, napoje, margaryny, sosy owocowe i warzywne, konserwy rybne, koncentraty pomidorowe;
    Działanie: reakcje alergiczne, wysypki, podrażnia śluzówkę żołądka i jelit, podejrzewany o działanie rakotwórcze, niebezpieczny dla osób uczulonych na aspirynę.
  • E 214 ester etylowy kwasu p-hydroksybenzoesowego 
    Występowanie: przetwory rybne, margaryny, żelatyna spożywcza, warzywa i owoce, pasty do zębów;
    Działanie: reakcje alergiczne, podejrzewany o działanie odurzające i wywoływanie skurczów mięśni.
  • E 220 dwutlenek siarki i siarczany (E221, E222, E223, E224, E226, E227, E228)
    Występowanie: suszone owoce, wiórki kokosowe, przyprawy, naturalne soki owocowe, koncentraty owocowe, chrzan, przetwory ziemniaczane;
    Działanie: powodują stratę witaminy B12, reakcje alergiczne, nudności, bóle głowy, zakłócają pracę jelit, podejrzewane o wywoływanie ataków astmy.
  • E 230 bifenyl, E 231 ortofenylofenol, E 232 ortofenylofenolan sodu
    Występowanie: owoce cytrusowe (stosowane przeciwko rozwojowi grzybów na owocach, do impregnowania skórek, jako środek insektobójczy);
    Działanie: reakcje alergiczne, zakłócenie czynności skóry.
  • E 249 azotyn III potasu E 249 i E 250 azotyn III sodu
    Występowanie: mięsa, wędliny, ryby;
    Działanie: powstawanie nowotworów, astmy, zapalenie nerek, zawroty głowy, problemy behawioralne, szkodzą przy nadciśnieniu, E250 utrudnia transport tlenu przez krew.
  • E 251 azotan V sodu i E 252 azotan V potas
    Występowanie: wędliny, mięsa, sery;
    Działanie: duszności, sinienie powłok skórnych, astmę, zapalenie nerek, zawroty głowy, problemy behawioralne, mogą przekształcić się w azotyny, niebezpieczne przy nadciśnieniu.

Przeciwutleniacze – grupa E300

  • E 310 galusan propyl, E 311 galusan oktylu, E 312 galusan dodecylu
    Występowanie: płatki ziemniaczane, guma do żucia;
    Działanie: reakacje alergiczne, wysypka.
  • E 320 BHA, E 321 BH
    Występowanie: frytki, ciastka i ciasta wieloowocowe;
    Działanie: zwiększają poziom cholesterolu we krwi.
  • E 335 winiany sodu, E 336 winiany potasu 
    Występowanie: wyroby cukiernicze i piekarskie;
    Działanie: mogą działać przeczyszczająco.

Emulgatory  – grupa 400

  • E 400 kwas alginowy 
    Występowanie: dodawany do produktów dla niemowląt, dżemów, galaretek, marmolad, budyniów;
    Działanie: obniżenie poziomu składników mineralnych w organizmie, niebezpieczny dla kobiet w ciąży.
  • E 407 karagen
    Występowanie: śmietanki pasteryzowane, dżemy, galaretki, marmolady, mleka w proszku, mleka zagęszczone;
    Działanie: owrzodzenia układu pokarmowego, zmniejszenie wchłaniania składników mineralnych (np. potasu), działa przeczyszczająco. Nie powinien być spożywany przez dzieci.
  • E 450 difosforany
    Występowanie: sól, przetwory mięsne, aromatyzowane napoje, sosy, owoce kandyzowane, chipsy, mleka zagęszczone, zupy i herbaty w proszku, gumy do żucia, cukier puder;
    Działanie: może zmiejszać przyswajalność żelaza, magnezu i wapnia, pogłębia osteoporozę, pogarsza metabolizm.
  • E461 Metyloceluloza
    Występowanie: wędliny, mięsa, ryby;
    Działanie: może wywołać problemy jelitowe, zaparcia, biegunkę.

Wzmacniacze smaku – grupa 600

  • E621 glutaminian sodu MSG 
    Występowanie: koncentraty spożywcze, zupy i dania w proszku, przyprawy, sosy w proszku, sosy sojowe, wędliny, konserwy;
    Działanie: może nasilać problemy astmatyczne, powodować bóle głowy, przyspieszone bicie serca, pogorszenie wzroku, nudności, bezsenność, osłabienie, otyłość.
  • E622 glutaminian potasu 
    Występowanie: koncentraty spożywcze, zupy i dania w proszku, przyprawy, sosy w proszku, sosy sojowe, wędliny, konserwy;
    Działanie: bóle głowy, przyspieszone bicie serca, pogorszenie wzroku, nudności, bezsenność, osłabienie, otyłość.
  • E631 inozydian sodu
    Występowanie: koncentraty spożywcze, zupy i dania w proszku, przyprawy, sosy w proszku, sosy sojowe, wędliny, konserwy, produkty o obniżonej zawartości soli;
    Działanie: niewskazany dla osób z kamicą nerkową.

Preparaty zastępujące cukier

  • E 951 aspartam 
    Występowanie: napoje bez cukru, dietetyczne produkty mleczne, soki owocowe bez cukru, desery bez cukru, wybory cukiernicze, piwa bezalkoholowe, dżemy, marmolady, musztardy, galaretki, sosy, konserwy rybne, pieczywo, płatki zbożowe;
    Działanie: może powodować białaczkę, choroby układu nerwowego, raka płuc, raka piersi. Niewskazany dla osób w wrażliwym przewodem pokarmowym.
  • E 954 sacharyna 
    Występowanie: napoje bez cukru, dietetyczne produkty mleczne, soki owocowe bez cukru, desery bez cukru, wybory cukiernicze, piwa bezalkoholowe, dżemy, marmolady, musztardy, galaretki, sosy, konserwy rybne, pieczywo, płatki zbożowe; jako dodatek do produktów dla dietetyków;
    Działanie: może powodować nowotwory pęcherza.
Podsumowując: Czytajmy etykiety, nie kupujmy produktów które w składzie maja wiele E, jeśli mamy możliwość kupujmy żywność ekologiczną ze sprawdzonego żródła. 
PAMIĘTAJ ! Masz wpływ na to co jesz. Staraj się wybierać "dobre" produkty. Kupujesz dobre buty, dobrą odzież, dlaczego swój organizm karmisz śmieciami? Zmień to!

Informacje zaczerpnęłam ze strony dziecisawazne.pl

środa, 10 grudnia 2014

ŚWIĄTECZNY CZAS


Grudzień to jeden z moich ulubionych miesięcy w roku. W radiu zaczynają grać świąteczne piosenki, ludzie są jakby bardziej mili dla siebie, ale przede wszystkim to czas przygotowań do świat. Uwielbiam kupować prezenty, choć to nie lada wyzwanie. Uwielbiam również planować i przygotowywać potrawy na wigilię i święta. Proponuję Wam moje sprawdzone przepisy, jak również te całkiem nowe, wyczytane, wyszperane, zasłyszane.

Na pierwszy ogień ryby. Wiadomo, na wigilijnym stole nie może ich zabraknąć. W polskiej tradycji króluje karp. Ja i moja rodzina jednak za nim nie przepadamy i zazwyczaj zastępuję go inną rybą. W tym roku będzie łosoś w dwóch odsłonach. Na przystawkę podam kruche babeczki z musem z łososia wędzonego. Na danie główne zaserwuję roladę z łososia faszerowaną kaszką jaglaną w cieście francuskim.

Dlaczego kasza jaglana? Ponieważ jest bardzo zdrowa i zastąpi nam dodatek węglowodanowy. A z łososiem naprawdę dobrze smakuje.

KASZA JAGLANA jest bardzo zdrowa – JAK UGOTOWAĆ?
DLACZEGO WARTO SIĘGAĆ PO KASZE JAGLANĄ?
Kasza jaglana (proso) to absolutne, żywieniowe dobrodziejstwo. "Przede wszystkim nie uczula, dzięki czemu wszystkie osoby borykające się z problemem alergii pokarmowej mogą sięgać po nią każdego dnia zarówno w wersji na słono jak i na słodko. Nie zawiera glutenu i ma bardzo wysoką wartość energetyczną. Jest zasadotwórcza, co oznacza, że wspomaga trawienie i wyrównuje nadmiar kwasu. A to bardzo ważne w dzisiejszych czasach, gdyż większość z nas ma silnie zakwaszone organizmy z powodu nadużywania pokarmów o tej naturze oraz wszelkiego rodzaju używek. Ma ocieplające właściwości, nie wychładza organizmu od wewnątrz i w związku z tym jest polecana wszystkim osobom, które marzną zimą. Ponadto skutecznie usuwa śluz z naszego organizmu, o czym powinny pamiętać wszystkie mamy, które włączając kasza jaglaną do diety swoich pociech podczas infekcji, skutecznie pozbywać się będą mokrego kaszlu i kataru ".
SKŁADNIKI ROLADY:
- kilogram fileta z łososia
- 2 łyżki masła
- cebulka dymka
- ok. 3/4 szklanki kaszki
- 400 ml. rosołu
- 1/2 łyżeczki kurkumy
- 2 łyżeczki posiekanej natki pietruszki i szczypiorku
- sok i skórka z 1/3 cytryny
- płat ciasta francuskiego
- sól, świeżo mielony pieprz
- jajko + mleko 
- łyżka ziaren sezamu

Na patelni rozpuścić masło i zeszklić drobno pokrojona cebulkę, dodać kaszkę, wymieszać i zalać rosołkiem. Gotować na wolnym ogniu aż kaszka wchłonie płyn, ok. 20 min. Dodać kurkumę, zioła, skórkę i sok z cytryny i wymieszać. Doprawić do smaku solą i pieprzem.
Z fileta bardzo dokładnie usunąć wszystkie ości. Najlepiej jeśli to będzie duży, szeroki płat aby było dobrze zwinąć roladę.
Na rybę kładziemy przestudzoną kaszkę i bardzo ściśle zwijamy roladę. Jeśli się rozpada można związać w kilku miejscach sznurkiem. Trudno jednak będzie usunąć sznurek po upieczeniu.
Roladę zawijamy w cienko rozwałkowane ciasto. Smarujemy jajkiem z mlekiem. Posypujemy sezamem i wstawiamy do nagrzanego piekarnika ( 180 st.C ) na 30-40 min. aby ciasto było rumiane.
Danie serwujemy z sałatą z sosem miodowo- musztardowym ( przepis w innym poście).


Jeszcze słowo o łososiu. Wiadomo od dawna ze tłuste jest be. Inaczej jest z łososiem. Mimo, iż jest to jedna z najtłustszych ryb, jest bardzo zdrowa.
Łosoś zawiera wiele składników mineralnych i witamin.
Cynk i selen – oba te pierwiastki silnie wzmacniają nasz organizm zwiększając jego odporność.
Selen odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu nowotworom. Ciekawostką jest również fakt, iż właśnie dzięki m.in. selenowi tarczyca pracuje w sposób prawidłowy.
Cynk natomiast oprócz zbawiennego wpływu na naszą skórę, włosy i paznokcie, odgrywa zasadniczą rolę w ochronie organizmu przed wirusami i bakteriami.
Potas – niedobory potasu prowadzą do nadciśnienia, arytmii i zaburzeń pracy serca. Pierwiastek ten jest niezbędny do prawidłowej pracy naszych nerwów i mięśni. Potas bierze również udział w usuwaniu z organizmu produktów przemiany materii.
Jod - jest pierwiastkiem koniecznym do prawidłowego funkcjonowania tarczycy, chroni przed skutkami działania materiałów radioaktywnych oraz wspomaga spalanie nadmiaru tłuszczu.
Łosoś bogaty jest również w witaminy takie jak A, D. E i B, gdzie:
Witamina A – odpowiada za dobry wzrok, stan naszej skóry oraz za prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego;
Witamina D – niedobory tej witaminy prowadzą do kruchości i zniekształceń naszego kośćca oraz osłabienia siły mięśni;
Witamina E –inaczej nazwana witaminą młodości, zaliczana jest do grupy przeciwutleniaczy. Najbardziej istotną funkcją jaką spełnia w organizmie jest ochrona przed działaniem wolnych rodników, tym samym opóźniając proces starzenia się naszego organizmu. Właściwość tą zawdzięcza swojej zdolności do przekształcania wolnych rodników w substancje obojętne, które następnie wydalane są z organizmu z moczem. Witamina E odpowiedzialna jest również za sprawne funkcjonowanie mięśni, a jej niedobory zwiększają ryzyko pojawienia się chorób serca oraz całego układu krążenia;



Witamina B – jest to zasadniczo kompleks witamin należącej do tzw. grupy B, w łososiu znaleźć możemy:
  • Witamina B1 (tiamina) – zwiększa odporność na stres, intensyfikuje metabolizm cukrów. Zwana jest inaczej witaminą układu nerwowego;
  • Witamina B2 (ryboflawina) – odpowiedzialna jest za przemianę materii, niezbędna w metabolizmie białek. Wpływa na funkcje rozrodcze organizmu i jest niezbędna do syntezowania witaminy B6 I PP
  • Witamina B6 (pirydoksyna, pirydoksal) – Witamina B6 reprezentuje szereg substancji, które pełnią w organizmie człowieka szczególną rolę. Głównie chodzi o wytwarzanie w naszym ciele hormonów. Zalecana jest głównie kobietom, które maja nieregularne cykle miesiączkowe. Najważniejszą rolą tej witaminy jest rozkładanie białek do postaci aminokwasów, które mogą zostać przyswojone. Witamina B6 ma również działanie przeciwbólowe.
  • Witamina B12 (cyjanokobalamina) –uczestniczy w wytwarzaniu czerwonych ciałek krwi – jej niedobory prowadzą do niedokrwistości, czyli anemii. Wpływa również na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, zapewniając dobry nastrój, równowagę psychiczną i możliwość koncentracji. Pobudza apetyt. 
Omega-3 
To w łososiu najcenniejsze to fakt, że jest on jednym z najlepszych źródeł kwasów Omega-3 i Omega-6, czyli wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których organizm nie jest w stanie sam wytworzyć, więc muszą zostać dostarczone w pożywieniu.
Dlaczego kwasy Omega – 3: są tak istotne dla naszego organizmu?
  • stanowią ,,paliwo: dla naszego mózgu, zapobiegają zaburzeniom pamięci
  • poprawiają nastrój
  • redukują zmęczenie i zapobiegają depresjom
  • nie dość, że zapobiegają to również zwalczają nowotwory już istniejące np. raka sutka, zapobiegają rakowi skóry
  • wpływają na jakość naszego widzenia (zapobiega powstawaniu zwyrodnienia tzw. plamki żółtej)
  • zmniejsza ryzyko zachorowań na chorobę Alzheimera
  • mają działanie przeciwzakrzepowe, regulują rytm serca oraz zapobiegają nagłej śmierci sercowej
  • obniża poziom triglicerydów we krwi
  • mają korzystne działanie w zespole nadpobudliwości psychoruchowej czyli ADHD i dysleksją
Skoro łosoś jest taki dobry, nie pozostaje mi nic innego jak życzyć wszystkim smacznego...i dużo zdrowia.
Jeśli jednak Wasze dziecko ma podwyższone próby wątrobowe, zrezygnujcie z tej ryby na rzecz chudszej. Mimo wszystkich dobrodziejstw łososia, chora wątroba za nim nie przepada.



Na przystawkę proponuję mega kruche ciasteczka z musem z łososia. Bardzo smaczne babeczki. Dla naszych onkologicznych dzieci nie są jednak wskazane. Zawierają bowiem sporo masła (ciasto) oraz wędzonego łososia, który nie jest wskazany podczas przyjmowania chemii. Dla naszych pociech wymyślę coś specjalnego :)


Kruche babeczki z pastą łososiową
Składniki na 10 porcji
Ciasto:
125 g mąki 
100 g masła
1 żółtko 
0,5 łyżeczki soli 

Pasta:
 
200 g wędzonego łososia
2 łyżki serka śmietankowego np. almette
1 łyżeczka drobno posiekanego koperku 
sól pieprz 
natka pietruszki do dekoracji, oliwki
WYKONANIE:
CIASTO Przesiać mąkę na stolnicę. Dodać pokrojone na kawałki zimne masło. Posiekać wszystko do konsystencji kaszy. Zrobić w środku wgłębienie. Wbić żółtko i wsypać sól. Zagnieść gładkie, elastyczne ciasto. Zawinąć w folię i włożyć na pół godziny do lodówki.  Foremki do babeczek wysmarować dokładnie margaryną. Schłodzone ciasto rozwałkować na grubość 3mm. Wyciąć krążki nieco większe niż średnica foremek i wylepić nimi foremki. Piec 15min w temp. 190°C. Wyjąć z foremek zaraz po upieczeniu na kratę kuchenną i wystudzić. 
FARSZ Wędzonego łososia pokroić w drobną kostkę. Dodać serek i posiekany koperek. Przyprawić solą i pieprzem. Dokładnie wymieszać. Nakładać porcje pasty do środka babeczek. Udekorować natką pietruszki lub koperku i oliwką
Babeczki można upiec kilka dni wcześniej. Trzymać w chłodnym miejscu przykryte ściereczką i napełnić farszem w dniu podania.




niedziela, 7 grudnia 2014

EPIDEMIOLOGIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH U DZIECI


Epidemiologia chorób nowotworowych u dzieci

BARDZO CIEKAWY ARTYKUŁ. POLECAM.

Choroby nowotworowe są bardzo rozpowszechnione we współczesnym świecie. Powszechnie wiadomo, że nowotwory złośliwe związane są z niepewnym rokowaniem i zagrożeniem życia oraz pociągają za sobą konieczność obciążającego leczenia. W krajach rozwiniętych stanowią one, po chorobach układu krążenia, drugą w kolejności przyczynę zgonów.

Jednakże nowotwory występujące u dzieci i młodzieży stanowią odrębne zagadnienie medycyny. Wszyscy też zdają sobie sprawę, że – jak w każdej innej chorobie – wczesne rozpoznanie procesu daje większe szanse na skuteczne leczenie. Nowotwory wieku dziecięcego są rzadziej spotykane niż u dorosłych. Stanowią one zaledwie ok. 2% ogółu rozpoznawanych nowotworów. Zajmują drugie miejsce (po wypadkach, zatruciach i urazach) wśród przyczyn zgonów dzieci. Umieralność z tego powodu wprawdzie zmniejsza się od około 30 lat, ale jej poziom w Polsce jest nadal nieco wyższy niż w innych, rozwiniętych krajach Europy.

Nowotwory wieku dziecięcego są uleczalne w większości przypadków. Szacuje się, że szansę na całkowite wyleczenie ma ponad 2/3 chorujących dzieci i młodzieży, a w niektórych rodzajach nowotworów odsetek ten sięga ponad 90%. Opóźnienie rozpoznania oraz niewłaściwy rodzaj leczenia wstępnego stają się przyczyną dalszego rozsiewu choroby, powstania odległych przerzutów. Zmniejsza to szansę na przeprowadzenie radykalnego zabiegu chirurgicznego lub zabiegu oszczędzającego. Konsekwencją jest konieczność stosowania agresywniejszej chemioterapii, przez co zwiększa się ryzyko występowania działań niepożądanych leków cytostatycznych oraz powikłań leczenia. Przede wszystkim zaś dramatycznie pogarsza się rokowanie.

Większość tych nowotworów u dzieci i młodzieży charakteryzuje się szybkim tempem podziałów komórkowych, czyli szybką proliferacją. Dlatego rozpoznanie chorób nowotworowych u dzieci często następuje dopiero w zaawansowanym stadium.

Epidemiologia nowotworów

Liczba nowych zachorowań w Polsce wynosi ok. 1200 rocznie, tj. 105-130 nowych zachorowań /1 mln dzieci. Najczęstszym nowotworem wieku dziecięcego są białaczki – stanowią 30-35% wszystkich nowotworów tego okresu życia (ok. 330 przypadków w Polsce rocznie). Liczba zachorowań na nowotwory u dzieci generalnie nie zmienia się, ale wzrasta nieznacznie liczba guzów mózgu, białaczek i zwojaka współczulnego.

Niektóre nowotwory występują częściej w poszczególnych przedziałach wiekowych:
  • w pierwszym roku życia – przede wszystkim nerwiak zarodkowy (neuroblastoma) i nerczak zarodkowy (nephroblastoma), siatkówczak (retinoblastoma);
  • szczyt zachorowań ostrej białaczki limfoblastycznej przypada na 2-5 r.ż.
  • guzy mózgu występują najczęściej poniżej 5. roku życia;
  • na chłoniaki i guzy kości choruje przede wszystkim młodzież (10-14 r.ż.).

Na pojawienie się nowotworu ma wpływ także płeć dziecka:
  • młodsi chłopcy częściej chorują na chłoniaki i białaczki, dziewczęta – na nowotwory nerek;
  • w 10-14 r.ż. - na chłoniaki częściej chorują dziewczęta.

Wpływ na powstawanie nowotworów mają m.in.:
  • promieniowanie jonizujące, w tym radioterapia nowotworów powiązana jest z występowaniem białaczek;
  • promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego może wywołać raka skóry;
  • leki, w tym przeciwnowotworowe (leki alkilujące, cyklofosfamid, leki immunosupresyjne, sterydy anaboliczne, fenytoina, barbiturany, leki moczopędne i przeciwhistaminowe);
  • ekspozycja na dym papierosowy;
  • wirusy, w tym: HTLV 1 (białaczka T komórkowa), HTLV 2 (białaczka włochatokomórkowa u dorosłych), wirus brodawczaka (rak szyjki macicy), wirus zapalenia wątroby typu B (rak wątroby), wirus Ebstein-Barr (chłoniak Burkitta, rak nosogardzieli), wirus HIV (mięsak Kaposiego, chłoniak OUN u dzieci);
  • mutacje genowe (gen RB 1 – siatkówczak; gen p53 – rodzinne występowanie chłoniaków i białaczek, neuroblastoma, ganglioneuroma u guza Wilmsa; gen APC – polipowatość okrężnicy, rak jelita grubego; geny WT 1 i WT 2 – właściwości supresorowe w stosunku do guza Wilmsa);
  • współwystępowanie zespołów uwarunkowanych genetycznie z nowotworami wieku dziecięcego: zespół Downa – białaczka, trisomia chromosomu 18 – guzy OUN, trisomia 13 – potworniaki i białaczki; zespół Wiskott-Aldricha, zespół Chediak-Higashiego, hypogammaglobulinemia, izolowany niedobór immunoglobuliny A – białaczki i chłoniaki.

Epidemiologia występowania poszczególnych nowotworów występujących u dzieci


1. BIAŁACZKI

Częstość zachorowania na ostrą białaczkę wynosi rocznie 3,45/ 100.000 dzieci, stanowią one około 30-35% nowotworów dziecięcych i są najczęstszymi chorobami rozrostowymi u dzieci. Występują najczęściej między 2 a 7 rokiem życia, przeważa płeć męska (3:2). Są wiodącą przyczyną zgonów dzieci, po urazach i wypadkach.
Ostra białaczka limfoblastyczna jest najczęstszym typem nowotworu wieku dziecięcego, stanowi ok. 23% wszystkich nowotworów rozpoznawanych w tej grupie wiekowej. Około 75% dzieci z rozpoznaniem białaczki ma tę postać choroby. Wskaźnik zachorowalności wynosi od 30 do 40 zachorowań na 1 mln dzieci rocznie (w Polsce wskaźnik ten wynosi 35,4 na 1 mln). Największa częstość zachorowań występuje pomiędzy 2-4 rokiem życia i jest ona 10-krotnie wyższa od zachorowalności w wieku 19 lat.

W Polsce stwierdza się rocznie od 40 do 60 nowych zachorowań na ostrą białaczkę nielimfoblastyczną (ANLL) u dzieci. Stanowi to ok. 10-20% wszystkich białaczek dziecięcych.

Przewlekła białaczka szpikowa jest rzadką postacią choroby u dzieci. Stanowi około 2% wszystkich białaczek dziecięcych, a częstość jej występowania to 1:100 000. W Polsce rozpoznaje się tę postać białaczki u 12-14 dzieci rocznie. Wśród chorych przeważają chłopcy (stosunek chłopcy: dziewczynki – 1,8:1).

2. ZIARNICA ZŁOŚLIWA – HODGKIN LYMPHOMA

Stanowi około 5-7% chorób nowotworowych u dzieci, a roczna częstość zachorowań wynosi 5/100 000 osób poniżej 15. rż.

U dzieci choroba Hodgkina rzadko występuje przed 5 rokiem życia, później obserwuje się dwa szczyty zachorowań: u 5-6-latków i 10-11-latków. Notuje się większą zachorowalność u płci męskiej (2,3:1), szczególnie wyraźną u dzieci poniżej 10 roku życia. U dzieci starszych częstość zachorowań jest jednakowa u obu płci.

Sporadycznie obserwuje się zachorowania wśród rodzeństwa. Choroba Hodgkina występuje częściej u dzieci zarówno z wrodzonymi (m.in.: ataksja–teleangiektazja, zespół Wiskotta-Aldricha i agammaglobulinemia typu szwajcarskiego), jak i nabytymi niedoborami odporności.

Charakterystyczne jest geograficzne zróżnicowanie występowania ziarnicy złośliwej pod względem częstotliwości oraz typów histopatologicznych. Dzieci z Afryki oraz Ameryki Południowej chorują częściej i więcej jest wśród nich niekorzystnych typów histopatologicznych. W Ameryce Północnej przeważa typ stwardnienia guzkowatego, a w Europie typ mieszanokomórkowy. Rocznie na świecie notuje się 5,8 miliona zachorowań wśród dzieci. W Polsce to około 5% nowotworów wieku rozwojowego.

Międzynarodowa Klasyfikacja Nowotworów Dziecięcych International Classification of Childhood Cancer (ICCC)

I. Białaczki
II. Chłoniaki
III. Nowotwory ośrodkowego układu
nerwowego
IV. Nowotwory układu współczulnego
V. Retinoblastoma
VI. Guzy nerek
VIa. Guz Wilmsa, rhabdoid and clear
cell sarcoma
VIb. Rak nerki
VIc. Inne złośliwe guzy nerek
VII. Guzy wątroby
VIIa. Hepatoblastoma
VIIb. Hepatic carcinoma
VIIc. Niesklasyfikowane złośliwe
nowotwory wątroby
VIII. Złośliwe guzy kości
IX. Mięsaki tkanek miękkich
X. Guzy germinalne
XI. Raki i inne złośliwe nowotwory
pochodzenia nabłonkowego
XIa. Rak kory nadnerczy
XIb. Raki tarczycy
XIc. Rak jamy nosowo-gardłowej
XId. Czerniak skóry
XId. Rak skóry
XIf. Inne i niesklasyfikowane raki
XII. Inne i niesklasyfikowane
nowotwory

3. MIĘSAKI KOŚCI

Stanowią ok. 4% nowotworów występujących u dzieci. Najczęstsze u dzieci: mięsaki kościopochodne (osteosarcoma) i mięsaki Ewinga (sarcoma Ewing) – łącznie ok. 95%. Częstość występowania mięsaków kości wynosi ok. 4-5 przypadków na 1 mln dzieci i młodzieży poniżej 20 r. ż.
Mięsaki kościopochodne są najczęstszym nowotworem kości w tym wieku. Szczyt zachorowań na mięsaka kościopochodnego przypada na drugą dekadę życia, zwłaszcza w okresie skoku pokwitaniowego. Może to wskazywać na związek między gwałtownym wzrastaniem kości i rozwojem tego nowotworu. Związek ten może potwierdzać również fakt, że nowotwór najczęściej występuje w miejscach największego przyrostu długości i wielkości kości.
Częstość występowania mięsaka Ewinga wynosi ok. 4-5 przypadków na 1 mln dzieci i młodzieży rocznie. Pojawia się najczęściej w drugiej dekadzie życia, prawie połowa pacjentów z tym nowotworem jest w wieku od 10 do 20 lat, rzadko natomiast zdarza się u dorosłych i starszych powyżej 30 r. ż. oraz u bardzo młodych dzieci.

4. NERWIAK ZARODKOWY WSPÓŁCZULNY (NEUROBLASTOMA)

Jest to jeden z najczęstszych nowotworów wieku dziecięcego, stanowi 7% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci. Stosunek zachorowań chłopców i dziewcząt wynosi 1,2:1.

Stanowi 30-50% wszystkich guzów występujących u noworodków. Rocznie stwierdza się 6-11 zachorowań na 1 milion dzieci w wieku 0-15 lat, 50% guzów występuje u pacjentów w wieku poniżej 2 lat, a 90% przed 5. rokiem życia. W Polsce rozpoznaje się rocznie około 70 nowych zachorowań. Udokumentowano wiele przypadków rodzinnego występowania neuroblastoma.

Choroby współistniejące: choroba Recklinghausena, zespół Beckwitha-Wiedemana.

5. GUZ WILMSA, NERCZAK ZARODKOWY (NEPHROBLASTOMA)

Stanowi 8-10% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci i 20% guzów litych. Jest najczęstszym nowotworem nerki wykrywanym w wieku przedszkolnym. U 78% pacjentów jest rozpoznawany między 1. a 5. rokiem życia. Szczyt zachorowań przypada pomiędzy 3. a 4. rokiem życia. Bardzo rzadko spotyka się guz Wilmsa u młodzieży i dorosłych. Częstość występowania u chłopców i dziewcząt jest jednakowa. Notuje się niewielkie wahania w rozmieszczeniu geograficznym zachorowań. Nowotwór częściej dotyka dzieci rasy czarnej oraz żyjące w basenie Morza Śródziemnego. Zwiększoną liczbę zachorowań notuje się również w krajach skandynawskich. Natomiast rzadziej jest spotykany w Japonii i Singapurze. W ok. 5-10% przypadków guz Wilmsa występuje w postaci obustronnej. W Polsce rejestruje się 70-80 nowych przypadków tego guza rocznie.

6. MIĘSAKI TKANEK MIĘKKICH (MTM)

Stanowią 8% nowotworów u dzieci, pod względem częstości występowania w Polsce 6 miejsce po: białaczkach, guzach oun, chłoniakach, nowotworach układu współczulnego, nerczakach. Większość zachorowań dotyczy dzieci w wieku 2-6 lat oraz młodzieży powyżej 12. roku życia. Wskaźnik zachorowalności jest niezależny od płci i waha się
w granicach 0,2–1,0/100 000 rocznie.

Typy mięsaków występujące u dzieci:
  • Mięsak prążkowanokomórkowy (RMS, rhabdomyosarcoma) – 69,0%;
  • Mięsak maziówkowy (SS, synovial sarcoma) – 10,2%;
  • Włókniakomięsak (FS, fibrosarcoma) – 4,0%;
  • Pozakostny mięsak Ewinga (EES, extraskeletal Ewing sarcoma) – 3,6%;
  • Prymitywny guz neuroektodermalny (PNET, primitive neuroectodermal tumor) – 6,1%;
  • Mięsaki niezróżnicowane (UDS, undifferentiated sarcoma) – 3,0%;
  • Nerwiakowłókniakomięsak (NFS, neurofibrosarcoma) – 2,2%;
  • Mięsak gładkomórkowy (leyomyosarcoma) – 1,1%;
  • Tłuszczakomięsak (LPS, liposarcoma) – 1,1%.

7. GUZY ZARODKOWE

Stanowią około 3% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci. Wywodzą się z komórek rozrodczych i mogą rozwijać się w gonadach lub częściej mają lokalizację pozagonadalną. Częściej występują u chłopców, po okresie pokwitania proporcje te ulegają odwróceniu. Opisuje się dwa szczyty zachorowań:
  • I. 0-3 lat (przeważają guzy okolicy krzyżowo-ogonowej i guzy jądra)
  • II. >12 r.ż. (przeważają guzy jajnika).

8. GUZY OUN

Pierwotne nowotwory centralnego systemu nerwowego stanowią około 23% wszystkich schorzeń nowotworowych u dzieci, zajmując drugie miejsce po białaczkach. Zachorowalność ocenia się na 2,2-2,5 przypadków na 100 000 dzieci w pierwszej dekadzie życia rocznie. Corocznie rozpoznaje się w Polsce około 250 nowych przypadków, co stanowi w przybliżeniu 20% wszystkich nowotworów u dzieci.

Około 24% guzów występuje u dzieci poniżej 3. roku życia, 43% – w wieku od 3 do 10 lat i ok. 33% powyżej 10. roku życia. Nieco częściej chorują chłopcy 1.2:1. Proporcja guzów o niskiej złośliwości do guzów o wysokiej złośliwości wynosi 1,3:1.

Do najczęstszych guzów ośrodkowego układu nerwowego należą gwiaździaki (łac. astrocytoma). W dalszej kolejności spotykane są rdzeniaki (łac. medulloblastoma), czaszkogardlaki (łac. craniopharyngioma), wyściółczaki ( łac. ependymoma), guzy splotu naczyniówkowego, potworniaki (łac. teratoma).

Czynnikami predysponującymi do zachorowania są m.in. niektóre schorzenia genetycznie uwarunkowane jak np. neurofibromatoza, zespół Li-Fraumeni, zespół von Hippel-Lindau, pierwotne i wtórne niedobory odporności. Guzy mózgu mogą pojawiać się również, jako wtórne nowotwory u dzieci, po wcześniejszej ekspozycji na napromienianie, po leczeniu immunosupresyjnym.

Prawidłowe rozpoznanie nowotworu

W Polsce na choroby nowotworowe zapada prawie 1200 dzieci rocznie. Niestety, nowotwory w Polsce są często rozpoznawane w zaawansowanych stadiach klinicznych (III i IV). W Polsce tylko u 8-10% dzieci diagnozuje się nowotwór w początkowej fazie (w I lub II stadium), podczas gdy w zachodniej Europie jest tak w 25% przypadków.

Wczesne wykrycie nowotworu wpływa zasadniczo na skuteczność leczenia. Chorobę w początkowym etapie można wyleczyć prawie w stu procentach. W przypadku, gdy pacjent trafi do onkologa w zaawansowanym stadium, szanse na wyleczenie maleją. Kuracja jest dłuższa, a dawki leków większe.

Terapia przeciwnowotworowa nie pozostaje bez wpływu na dalszy rozwój dziecka. Wraz ze wzrostem intensywności leczenia obserwuje się częstsze występowanie objawów toksycznych zarówno w trakcie, jak i wiele lat po zakończeniu chemioterapii. Mogą być one powodem opóźnień czasowych w realizacji protokołów terapeutycznych, a niekiedy stwarzać zagrożenie życia (zaburzenia hemostazy, infekcje). Obserwowane po wielu latach następstwa leczenia przeciwnowotworowego prowadzić mogą do trwałego inwalidztwa lub przedwczesnej śmierci (kardiomiopatia, niewydolność nerek). Stąd bardzo ważne jest profilaktyczne badanie dziecka.

Objawy choroby nowotworowej we wczesnym stadium są często niespecyficzne i mogą naśladować różne, często pospolite choroby wieku dziecięcego. Tzw. czujność onkologiczna lekarzy pierwszego kontaktu ma podstawowe znaczenie dla wczesnego rozpoznania oraz dla rokowania małego pacjenta. Powtarzające się dolegliwości zgłaszane przez dziecko, nawracające, o niejasnej przyczynie i przebiegu schorzenia powinny nasunąć podejrzenie choroby nowotworowej. W około 85% przypadków dzieci zgłaszają dolegliwości, które mogą i powinny zasugerować istnienie nowotworu, a przynajmniej wymagają wykonania podstawowych badań zmierzających do jego wykluczenia.

Do właściwego rozpoznania choroby nowotworowej niezbędne jest wnikliwe przeprowadzenie wywiadu oraz badania przedmiotowego. Należy zwrócić uwagę na pewne objawy, które mogą towarzyszyć chorobom nowotworowym. Pierwszym sygnałem choroby nowotworowej u dzieci mogą być niespecyficzne objawy kliniczne, powszechne w pediatrii klinicznej. Należą do nich: utrata łaknienia, męczliwość, niepokój i rozdrażnienie, zahamowanie rozwoju psychomotorycznego dziecka. Niezwykle istotną rolę odgrywa zmiana w sposobie zachowania dziecka: narastające zmęczenie, senność, niechęć do zabawy, czasem zachowanie agresywne. Kolejnym ważnym elementem wywiadu są informacje na temat stanu zdrowia dziecka, także pod kątem występujących w rodzinie chorób nowotworowych – niektóre rodzaje nowotworów występują rodzinnie, istnieją także rzadkie zespoły genetyczne, związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nowotworów.

Do rozpoznania oraz określenia stadium zaawansowania choroby nowotworowej, jej miejscowej rozległości, wykorzystywane są metody badań obrazowych:
  • rentgenowskie,
  • tomografia komputerowa,
  • rezonans elektromagnetyczny,
  • ultrasonografia,
  • scyntygrafia,
  • pozytronowa tomografia-PET.
Ponadto wykonuje się badania laboratoryjne, w tym między innymi biochemiczne, hormonalne, immunologiczne, genetyczne. Badanie histopatologiczne tkanek pobranych z guza decyduje najczęściej o ostatecznym rozpoznaniu.

Madalena Markowicz Magazyn "Bez recepty"