czwartek, 8 grudnia 2016

DIETA PODSTAWĄ WALKI Z RAKIEM !!!


Każdy się ze mną zgodzi, że słowo rak, nowotwór budzi grozę i przerażenie. To słowo, które każdy z nas wykreśliłby ze swojego słownika. Niestety statystyki są bezlitosne. Z roku na rok zachorowalność jest coraz wyższa i to zarówno wśród dzieci jak i dorosłych. WHO- Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że w 2030 r. liczba nowotworów wzrośnie do 22 mln!!! Są to przerażające dane. Mimo, iż medycyna zna nowe, skuteczniejsze metody leczenia to niestety ta przerażająca choroba zbiera co roku niemałe żniwa.

Od dawna zajmuję się zdrowym odżywianiem, reedukacją żywieniową, propagowaniem szeroko pojętego zdrowego stylu życia i jestem przekonana, że styl życia i to co kładziemy na talerz ma ogromny wpływ na to czy zachorujemy. Jeśli jest choć cień szansy, że możesz uniknąć tak poważnej choroby, zrób wszystko by nie zachorować.

Pewnie myślisz, że nowotwór to choroba genetyczna? Nic bardziej mylnego. Amerykańskie badania (American Institute for Cancer Research) udowodniły, że dominującą przyczyną rozwoju nowotworów są złe nawyki żywieniowe oraz mała aktywność fizyczna. Geny są odpowiedzialne jedynie za 10% nowotworów, natomiast styl życia za nawet 70% !!!

Jak widzisz profilaktyka jest bardzo ważna!!!

Przede wszystkim odstaw czynniki, których rakotwórcze działanie dawno już zostało potwierdzone. O czym mówię? O papierosach i alkoholu. 
Palenie tytoniu odpowiada za 90% zachorowań na raka płuc, 80 – 90% zachorowań na raka jamy ustnej, krtani, gardła i przełyku a także ok. 30% przypadków raka pęcherza moczowego i trzustki.

Alkohol zwiększa ryzyko nowotworów jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, piersi, wątroby a także jelita grubego. W tym przypadku zasadniczym problemem jest rakotwórcze działanie metabolitu alkoholu – aldehydu octowego, który może uszkadzać DNA komórek i zaburzać mechanizmy jego naprawy. Połączenie alkoholu z paleniem tytoniu potęguje ich szkodliwe efekty. Dlatego też warto maksymalnie ograniczyć ilość spożywanego alkoholu. I tak u mężczyzn dzienna dawka czystego etanolu nie powinna przekraczać 20 – 30 g, zaś u kobiet 10 – 15g.

Co zatem jeść aby choć zminimalizować ryzyko zachorowania? Jest kilka produktów, które mogą nam w tym pomóc :)


 Czosnek i cebula to podstawowe warzywa w niemal każdej kuchni. I          bardzo dobrze, ponieważ 
  1. zmiażdżony czosnek zawiera allicynę, która powstrzymuje wzrost komórek nowotworowych. Allicyna przekształca się w inne związki jak ajoen, siarczek diallilu (DAS) oraz disiarczek diallilu (DADS), hamujące rozwój raka macicy, piersi i jelita grubego. Poza tym jest bogaty w siarkę, glutation i cysteinę, które są silnymi przeciwutleniaczami. Czosnek nie tylko pomaga w zapobieganiu tworzenia się nowych guzów i przerzutów, ale także powstrzymuje rozwój już istniejących guzów dzięki wzmacnianiu układu odpornościowego naszego organizmu i detoksykacji wątroby.

    Z kolei cebula jest olbrzymim źródłem kwercetyny (do 500 mg/kg cebuli), która hamuje działanie czynników rakotwórczych. Kwercetyna w mniejszych ilościach występuje także w brokułach, fasolce szparagowej i sałacie.

  1. Zielona herbata  W kontekście profilaktyki antyrakowej nie można pominąć jej wyjątkowych właściwości. Zawiera antyutleniające wtórne substancje roślinne – polifenole. Mało kto wie, że herbata jest drugim po wodzie najczęściej spożywanym napojem na całym świecie. Po wypiciu zielonej herbaty w naszej krwi znacząco podnosi się poziom przeciwutleniaczy.
  2. Pozytywne właściwości zielonej herbaty znane są już od wieków. Specjalne wyłapywacze wolnych rodników w zielonej herbacie nazywają się katechinami (EGCG galusan epigallokatechiny). W badaniach laboratoryjnych stwierdzono, że EGCG hamuje wzrost komórek nowotworowych, a nawet uruchamia ich program samozniszczenia (apoptozę). Ogranicza również tworzenie nowych naczyń włosowatych, które mogłyby potencjalnie zaopatrywać komórki nowotworowe w tlen i cukier. W ten sposób ogranicza groźbę metastazy – powstawania przerzutów raka. Zielona herbata obfituje w związki wykazujące właściwości przeciwnowotworowe takie jak: flawanole i flawony oraz witaminy: C, E, K B oraz jony potasu, fluoru i glinu.

  1. Kapusta zawiera glukozynolany, posiadające silne właściwości przeciwnowotworowe. Ich źródłem są także inne warzywa z rodziny krzyżowych, jak brokuły, kalafior czy brukselka. Badania wskazują, że spożywanie warzyw kapustnych zmniejsza ryzyko zachorowania na raka płuc, pęcherza moczowego, trzustki, żołądka, tarczycy, skóry, prostaty i jelita grubego. Większość rodzajów kapusty zawiera również bardzo dużo błonnika pokarmowego, który oczyszcza oraz reguluje pracę jelit i z tego też powodu ma działanie wzdymające (dlatego do dań z kapusty zaleca się dodawanie kminku). Kapustne warzywa antyrakowe, a w szczególności kapusta biała i czerwona (także kiszona!) to najtańsze naturalne źródło witaminy C. W 100 g białej kapusty znajduje się średnio aż 50 mg witaminy C. Zielone warzywa antyrakowe cechuje wysoka zawartość kwasu foliowego oraz chlorofilu. Pierwszy ze związków chroni przed rakiem trzustki, a chlorofil zapobiega szkodliwemu działaniu hemoglobiny ze spożywanego mięsa. (Warto spożywać mięso łącznie z zielonymi warzywami!)
  1. Brokuły  są potężnym źródłem sulforafanu, którego działanie przeciwnowotworowe zaobserwowano w stosunku do raka okrężnicy i prostaty. Sulforafan w mniejszych ilościach występuje także w innych warzywach krzyżowych. Jego ochronne właściwości zaobserwowano we wszystkich fazach rozwoju nowotworu (inicjacji, promocji i progresji)


  1. Owoce jagodowe Truskawki, maliny, jeżyny, borówki i czarne
  2. porzeczki – to właśnie w tych małych owocach zawarta jest ogromna siła do walki z rakiem. Wymienione owoce jagodowe zajmują w codziennej diecie stosunkowo mało miejsca, prawdopodobnie ze względu na swoją sezonowość oraz krótkotrwałość. Jednak wspólną ich cechą jest bogactwo witamin i związków fitochemicznych, które w sobie kryją. Obfitują one w witaminę C, witaminy z grupy B oraz β-karoten, są dobrym źródłem potasu wapnia, żelaza oraz fosforu. Żelazo zawarte w truskawkach jest cennym składnikiem dla osób zmagających się z anemią, gdyż wspomaga procesy krwiotwórcze. Właściwości lecznicze malin pozwalają korzystnie wpływać na regulację ciśnienia krwi oraz poprawiają funkcjonowanie przewodu pokarmowego oraz układu odpornościowego. W ich składzie znajdują się również salicylany, które swoim działaniem przypominają aspirynę (działanie przeciwzapalne). Borówki doskonale wspomagają odporność oraz wykazują silne działanie antyseptyczne. Jeżyny natomiast przyśpieszają przemianę materii oraz są dobrym źródłem błonnika pokarmowego i dlatego powinny znaleźć szczególne miejsce w diecie osób znajdujących się w grupie ryzyka zachorowania na nowotwór jelita grubego.

  1. POMIDORY- To doskonałe źródło likopenu – jednego z najsilniejszych antyoksydantów z grupy karotenoidów. Dobroczynne działanie likopenu polega na neutralizacji wolnych rodników. Reaktywne i toksyczne wolne rodniki są produktem ubocznym procesów biochemicznych związanych z oddychaniem komórkowym. Są one zdolne w ułamku sekundy uszkodzić białka i DNA w komórkach i tym samym stają się w znacznej mierze odpowiedzialne za ich starzenie i degenerację. Działanie antyoksydantów dopełniają enzymy, które naprawiają powstałe uszkodzenia komórek i zapobiegają ich transformacji nowotworowej. Warto wiedzieć, że produkty powstałe na bazie pomidorów są znacznie lepszym źródłem likopenu niż pomidory jedzone na surowo (cztery razy lepsza przyswajalność w stosunku do surowych pomidorów). Przyrządzenie pomidorów w formie dodatku do spaghetti, soku pomidorowego, sosu czy zupy pomidorowej poprawia przyswajanie z nich dobroczynnego likopenu. Jeszcze lepszy efekt uzyskamy dodając do nich odrobinę oliwy np. w przypadku spaghetti z pomidorami.
  2.  Ponadto dużo więcej likopenu zawierają pomidory czerwone niż żółte, zaś najwyższe jego stężenie występuje w skórce. Likopen chroni przed występowaniem wielu nowotworów, m.in. raka piersi i prostaty.

  1. Owoce cytrusowe
Owoce cytrusowe zawdzięczają swoje antynowotworowe właściwości związkom fitochemicznym. Cytrusy są jedynymi owocami zawierającymi spore ilości polifenoli z grupy flawonów (blisko 4000-5000 różnych flawonoidów). Jednym z istotnych związków znajdujących się w tej grupie jest hesperydyna , która doskonale wzmacnia i zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych. Jej przeciwnowotworowy potencjał wynika głównie z jej właściwości przeciwzapalnych. Procesy zapalne wewnątrz organizmu charakteryzują się wzrostem przepuszczalności naczyń krwionośnych, a jak wspomniano wyżej hesperydyna wykazuje właściwości je wzmacniające. Niektóre monoterpeny między innymi D-limonen, który ma silne działanie antykancerogenne, zapobiega przekształcaniu nieaktywnych substancji rakotwórczych (protoonkogenów) w aktywne formy onkogenów. 



  1. Winogrona czerwone
    Winogrona zawierają resweratrol, wykazujący właściwości antyoksydacyjne, antymutagenne i przeciwzapalne. Największe stężenie tego antyoksydantu występuje w skórce winogron, który zawiera ok. 50 – 100 µg resweratrolu w 1g suchej masy. Resweratrol występuje także w orzeszkach ziemnych, czerwonym winie oraz owocach jagodowych (jagody, maliny, truskawki, jeżyny).

KURKUMAKurkuma i jej właściwości antyrakowe znane są już od wieków. Kurkuma to jeden z najsilniej działających naturalnych związków antyrakowych występujących w pożywieniu. Wyrabia się ją ze sproszkowanego kłącza ostryżu. Główną substancją czynną jest kurkumina, która nadaje roślinie charakterystyczny intensywnie żółty kolor. Kurkuma służy jako żółty barwnik oraz przyprawa. Jest składnikiem popularnej przyprawy curry. Niezwykłe lecznicze właściwości kurkumy doceniali już starożytni. Współcześnie udało się wskazać właściwości kurkumy do unieszkodliwiania substancji kancerogennych, blokowania cyklu komórkowego i namnażania wielu typów komórek nowotworowych oraz prowokowania ich autodestrukcyjnej apoptozy (śmierci). Poprawia również skuteczność wielu leków chemioterapeutycznych!



SOJANasiona soi posiadają doskonały i optymalny skład aminokwasowy. Znajduje się w nich blisko 18% tłuszczu, dlatego są bezpośrednim źródłem oleju sojowego, który charakteryzuje się pożądanymi proporcjami jedno i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Główne związki fitochemiczne występujące w tej roślinie to substancje z grupy polifenoli nazywane izoflawonami. Jak się okazuje spożycie soi na Zachodzie jest dosłownie minimalne, gdyż produkty sojowe, są produktami drugiej generacji. W żywności wytwarzanej przemysłowo większość białek zwierzęcych bardzo sprytnie zastępowanych jest białkami sojowymi. Jednak na Wschodzie soja bardzo często stanowi samodzielny posiłek lub dodatek dań. Warto zaznaczyć, że soja dodawana w sposób przemysłowy do produktów spożywczych w przebiegu wielu procesów technologicznych traci swoje właściwości antyrakowe i niestety takie produkty mają niewiele wspólnego z ochroną przed rakiem. Wielu badaczy dopatruje się w tym przyczyny, dlaczego nowotwory hormonozależne stały się główną przyczyną zgonów na raka w krajach Zachodnich, natomiast znikomo występują na Dalekim Wschodzie.

To oczywiście tylko kilka produktów, które mogą korzystnie wpływać na nasze zdrowie. W następnych postach kolejne informacje :)


źródło:
zwrotnikraka.pl
cojesc.pl
zdjęcia: adamed.expert, swiatkwiatow.pl, bonavita.pl, tesco.pl, jedzmy-zdrowo.pl

czwartek, 1 grudnia 2016

OWOCE CYTRUSOWE KONTRA RAK


Któż z nas nie lubi cytrusów- słodkich mandarynek, orzeźwiających grejpfrutów czy kwaśnych cytryn. Dla większości z nas to przede wszystkim źródło witaminy C. Czy oprócz tej witaminy owoce te mają inne zalety? Otóż tak- pomagają bronić się przed rakiem. Warto zatem włączyć je do codziennej diety.

NAJPOPULARNIEJSZE CYTRUSY:


POMARAŃCZA- poza witaminą C w pomarańczy znajdziesz jeszcze kwas foliowy, beta-karoten, witaminy z grupy B oraz błonnik pokarmowy, którego szczególnie sporo znajduje się w białych błonkach. Zapach obieranej pomarańczy ma działanie odprężające i uspokajające. Owoc ten jest również cennym źródłem fito składników. Jedna pomarańcza zawiera prawie dwieście różnych związków, w tym około sześćdziesięciu polifenoli oraz liczne związki z klasy terpenów. Stwierdzono, że osoby o najniższych wskaźnikach zapadalności na choroby nowotworowe spożywają dużo pomarańczy i innych owoców cytrusowych. W chwili obecnej jest najpowszechniej spożywanym owocem cytrusowym na świecie, a jej produkcja stanowi blisko 70% produkcji wszystkich cytrusów.

CYTRYNA- za kwaśny smak jedni ją kochają, inni nienawidzą. Cytryna to bogate źródło witaminy C i P oraz minerałów- potasu i magnezu. 
Jeśli masz problemy z krwotokami jedz cytryny- zmniejszają bowiem tendencję do krwotoków, tworzenia się zakrzepów krwi i podnoszenia się ciśnienia krwi.
Przynosi ulgę przy bólu gardła, kaszlu i katarze, gdyż zmniejsza wytwarzanie śluzu nosowego. Sok z cytryny działa przeciwutleniająco, a włókna zawarte w miąższu powodują zmniejszenie stężenia cholesterolu we krwi. 


GREJPFRUT- zawiera bardzo dużo witaminy C. Poza tym znajdziesz w nim witaminy E, B, beta karoten oraz biotynę i inozytol, wapń, żelazo, fosfor oraz potas. Wykazuje korzystny wpływ na układ krwionośny, poprzez obniżenie poziomu cholesterolu, ma działanie przeciw rodnikowe. Ekstrakt z grejpfruta wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne, przeciwpasożytnicze oraz przeciwwirusowym. Kwas glukuronowy, wchodzący w skład rozpuszczalnych włókien miąższu grejpfrutów, wpływa korzystnie na istniejące zmiany miażdżycowe. 


MANDARYNKA- często nazywana młodszą siostrą pomarańczy, zawiera sporo witamin między innymi: witaminę A, C, E oraz witaminy z grupy B, nie brak jej również wapnia, żelaza, magnezu, fosforu, sodu i potasu. Związek o nazwie salvesterol Q40 znajdujący się w jej skórce wykazuje zdolność niszczenia pewnych rodzajów komórek nowotworowych, między innymi tych odpowiedzialnych za rozwój raka wątroby. Owoce mandarynki doskonale wzmacniają układ odpornościowy, pomagają zapobiegać chorobom kardiologicznym oraz cukrzycy typu drugiego. Obecnie mandarynki stanowią jedynie 10% światowej produkcji owoców cytrusowych.


SUBSTANCJE PRZECIWNOWOTWOROWE W OWOCACH CYTRUSOWYCH 

Owoce cytrusowe zawdzięczają swoje antynowotworowe właściwości związkom fitochemicznym. Cytrusy są jedynymi owocami zawierającymi spore ilości polifenoli z grupy flawonów (blisko 4000-5000 różnych flawonoidów). Jednym z istotnych związków znajdujących się w tej grupie jest hesperydyna , która doskonale wzmacnia i zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych. Jej przeciwnowotworowy potencjał wynika głównie z jej właściwości przeciwzapalnych. Procesy zapalne wewnątrz organizmu charakteryzują się wzrostem przepuszczalności naczyń krwionośnych, a jak wspomniano wyżej hesperydyna wykazuje właściwości je wzmacniające. Niektóre monoterpeny między innymi D-limonen, który ma silne działanie antykancerogenne, zapobiega przekształcaniu nieaktywnych substancji rakotwórczych (protoonkogenów) w aktywne formy onkogenów. D-limonen znajduje się głównie w skórce owoców cytrusowych. Fakt ten skłonił naukowców do podjęcia badań, które wykazały, iż ludzie, którzy do gotowania używali skórki pochodzącej z owoców cytrusowych (ok. 50-90 mg D-limonenu/dzień) zmniejszali ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak wykazali naukowcy spożywanie samego soku z cytryny takiego ryzyka nie zmniejszało. Dodatkowo to właśnie limonen jest głównym składnikiem olejków eterycznych/ cytrusowych, a świeży i aromatyczny zapach cytrusów najlepiej wskazuje na ich wartościowy składnik. 

To głównie polifenole i terpeny w toku wielu badań naukowców były klasyfikowane jako zdolne do ingerowania w procesy odpowiedzialne za rozwój raka poprzez hamowanie wzrostu guzów oraz modulowanie systemów detoksykacji związków kancerogennych. W chwili obecnej znane są badania, które pokazują, że spożywanie owoców cytrusowych w większych niż przeciętnie ilościach, może o 40-50 % zmniejszyć ryzyko rozwoju raka przełyku, krtani, gardła, jamy ustnej oraz raka żołądka. W owocach cytrusowych znajduje się wspomniana już wcześniej wszechstronna witamina C, która jest doskonały antyoksydantem, chroniącym organizm przed wolnymi rodnikami, karotenoidy, kwercetyna oraz rutyna. Właściwości flawonoidów są też ważne w kontekście pacjentów poddawanych częstym wlewom chemioterapeutyków, gdyż poprawiają funkcjonowanie żył oraz przyczyniają się do zmniejszania obrzęków i siniaków.


OWOCE CYTRUSOWE W PŁYNIE

Na temat soków i nektarów już pisałam. Możesz poczytać tutaj. Dziś dorzucę jeszcze słówko :)

Świeże soki owocowe dostarczają organizmowi cennych fitoskładników chroniących przed rozwojem raka. Aby taka podaż była możliwa, należy dokładnie zwracać uwagę na skład kupowanych soków, a najlepiej samemu przygotowywać je w domu (przy pomocy sokowirówki), aby mieć pewność, że nie znajdują się w nich niepotrzebne dodatki. Szklanka (250 ml) świeżego soku może stanowić jedną z pięciu porcji warzyw i owoców zalecanych do spożycia każdego dnia. 


Warto wiedzieć: 


Soki, to produkty otrzymane wyłącznie ze zdrowych, dojrzałych, świeżych owoców/warzyw. Otrzymuje się je poprzez tłoczenie soku z miazgi lub mechaniczne przetarcie. Zabronione jest dodawanie do nich cukru, barwników i substancji konserwujących, aromatów (innych niż pochodzące z owoców/warzyw, z których sok został wyprodukowany). 


Nektary, to soki z dodatkiem wody, cukrów, miodu lub w wersji „light” substancji słodzących. Zawartość składników owocowych/warzywnych jest ściśle uzależniona od rodzaju nektaru, np. nektary z owoców cytrusowych i jabłek muszą zawierać min. 50% wsadu owocowego (przykładowo nektary z wiśni muszą zawierać min. 35% wsadu, a z czarnych porzeczek min. 25%). Zabronione jest dodawanie do nich barwników, substancji konserwujących oraz aromatów innych niż uzyskane z owoców/warzyw. Maksymalna ilość cukru dodanego do nektaru nie może przekraczać 20% całkowitej masy produktu. Nektary mogą być wzbogacane kwasem cytrynowym, witaminami oraz solami mineralnymi. 


Napoje, obecnie brak jest przepisów unijnych dotyczących ich jakości handlowej oraz definicji jakościowej tych produktów. Napojem może być nazwany każdy płynny produkt nie należący do kategorii soków lub nektarów nie zawierający lub zawierający śladowe ilości owoców/warzyw, a także taki, który zawiera blisko 100% surowca owocowego/warzywnego. Do wszystkich napojów można dodawać dodatki, które intensyfikują smak i aromat. Możne je nawet wysycać dwutlenkiem węgla, tak aby były gazowane. Z cytryny czy limetki nie produkuje się soków i nektarów, gdyż byłyby zbyt kwaśne. 


Smoothies jest nową kategorią produktów o charakterze napojów. Są to najczęściej napoje o gładkiej, gęstej konsystencji, produkowane z mieszaniny: owoców, przecieru owocowego z ewentualnym dodatkiem cząstek owoców. Mogą zawierać dodatki takie jak: mleko, jogurt, lody, zioła, witaminy. Smoothies o dużej zawartości przecierów owocowych są produktami wartościowymi zawierającymi błonnik pokarmowy oraz inne cenne biokomponenty.


OWOCE CYTRUSOWE A METABOLIZM LEKÓW 

Owoce cytrusowe m.in.: grejpfrut, pomelo, pomarańcza (gorzka) i limetka (kwaśna) zawierające flawonoidy i furanokumaryny, mają wpływ na metabolizm niektórych leków (głównie wzrost stężenia leków we krwi). Ta grupa związków metabolizowana jest w wątrobie i jelicie cienkim, przez odpowiednią rodzinę enzymów cytochromu P-450:CYP3A4. Popijanie leków sokiem grejpfrutowym prowadzi do zaburzenia pracy enzymów, co w konsekwencji sprawia, że lek nie może być metabolizowany i dochodzi do wzrostu jego stężenia we krwi. Znane i przebadane są pewne grupy leków, które wchodzą w interakcje z sokiem grejpfrutowym, jednak należy podkreślić, że nadal nie wiadomo, jak wiele leków może dotyczyć ta interakcja. Wpływ żywności na biotransformację chemioterapeutyków może w wielu przypadkach mieć skutek odwrotny tzn. spowodować zmniejszenie stężenia leku we krwi, a tym samym uniemożliwić jego działanie terapeutyczne. Dlatego zalecane jest nie popijać żadnych leków sokiem grejpfrutowym. 


Przypuszcza się, że aby uniknąć takiej interakcji potrzeba co najmniej 4 godzinnego odstępu pomiędzy spożyciem grejpfruta czy soku grejpfrutowego, a zażyciem leku. Bardzo często pacjenci onkologiczni oprócz chemioterapeutyków przyjmują inne leki ze względu na towarzyszące występowanie chorób współistniejących. W związku z tym, należy zdać sobie sprawę z konsekwencji, jakie mogą wyniknąć z łączenia leków z owocami cytrusowymi (głównie grejpfrutem). Na cały okres leczenia przeciwnowotworowego warto wykluczyć z codziennej diety ten sok. Jednak w przypadku osób zdrowych, nie przyjmujących żadnych lekarstw, a chcących wzmocnić profilaktykę przeciwnowotworową, jak najbardziej zaleca się spożywać świeżo wyciskany sok grejpfrutowy. 


W ostatnich czasach naukowcy intensywnie badali wpływ spożycia grejpfrutów oraz soku grejpfrutowego, na ryzyko rozwoju nowotworu piersi wśród kobiet. Niektóre badania wykazały, że cytochrom P450:CYP3A4 jest zaangażowany w metabolizm estrogenów oraz przyczynia się do zwiększenia estrogenów w osoczu zwiększając tym samym ryzyko zachorowania na raka piersi u kobiet po menopauzie. Natomiast inne wieloletnie badania nie wykazują żadnej korelacji pomiędzy spożywaniem grejpfrutów/soku grejpfrutowego zarówno u kobiet przed menopauzą jak i po, na rozwój nowotworu piersi. Aby móc wyciągać rzetelne wnioski na temat zagrożenia płynącego ze spożywania tych owoców, potrzeba jest prowadzenia dalszych, bardziej szczegółowych badań w tym kierunku
.  


OWOCE CYTRUSOWE W PROFILAKTYCE CHORÓB NOWOTWOROWYCH – PODSUMOWANIE 

Owoce cytrusowe nie powinny być uważane jedynie za bogate źródło witaminy C, ale doceniane także ze względu na swoje właściwości przeciwrakowe. Cytrusy mają zdolność bezpośredniego oddziaływania na komórki nowotworowe, jak i w skutek właściwości intensyfikowania potencjału przeciwrakowego innych związków fitochemicznych obecnych w diecie. Aby wzmocnić działanie przeciwnowotworowe, należy jeść owoce cytrusowe na surowo albo w postaci świeżo wyciśniętego soku. Natomiast do gotowania i pieczenia można używać tartej skórki z niepryskanych cytryn albo limonek. Gdy dostęp do owoców niepryskanych jest utrudniony, należy je dokładnie umyć i wyparzyć. Działanie przeciwnowotworowe owoców cytrusowych zmniejsza się pod wpływem tlenu, światła i ciepła w zależności od czasu ich narażenia na niekorzystne warunki przechowywania.

źródło- zwrotnikraka.pl
zdjęcia: tesco.pl, kobieta.gazeta.pl, promoceny.pl, tapetus.pl


niedziela, 27 listopada 2016

PYSZNE CIASTECZKA JAGLANE


Z racji, iż dawno nie dodałam wpisu na słodkości, postanowiłam przedstawić pyszne i zdrowe ciasteczka jaglane. Przepis na ciasteczka jaglane już kiedyś podawałam. Możesz go znaleźć tutaj. Dziś jednak nowy, ale równie pyszny przepis. Wystarczy kilka składników aby stworzyć coś naprawdę smacznego.
Kiedy dziecko domaga się "deseru" lub mają wpaść znajomi na kawę te ciasteczka będą jak znalazł.

SKŁADNIKI:
- szklanka mąki jaglanej
- 1/2 szklanki mąki pszennej pełnoziarnistej
- łyżka mąki ziemniaczanej
- 100 g wiórków kokosowych
- 100 g orzechów laskowych
- 2 łyżki miodu
- 2 łyżki cukru trzcinowego
- 100 g oleju kokosowego
- mały jogurt naturalny 150 g
- łyżeczka sody oczyszczonej
- łyżka rodzynek


Zaczynamy od przesiania mąk do miski. Możesz oczywiście bez problemu kupić mąkę jaglana w sklepie, jednak zdecydowanie taniej przygotujesz ją w domu. Wystarczy kaszę jaglaną uprażyć na suchej patelni, przestudzić a następnie zmiksować na mąkę w młynku do kawy.
Do przesianych mąk dodaj sodę oczyszczoną, cukier, zmielone orzechy oraz 3/4 wiórków kokosowych i rodzynki.
Olej kokosowy roztop (zwykle jest w postaci stałej), przestudź. Dodaj do niego miód i jogurt naturalny. Dokładnie wymieszaj. Płynne składniki dodaj do sypkich i dokładnie wymieszaj. Konsystencja ciasta jest dość zwarta, możesz ciasteczka formować w dłoniach.
Gotowe układaj na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i piecz w nagrzanym piekarniku w 180 st. C ok. 10-15 min. aż ciasteczka ładnie się zarumienią. Najlepsze są takie, które mają spieczoną skórkę a w środku są wilgotne. I te ciasteczka takie właśnie są. Przypuszczam jednak, że jeśli dłużej poleżą mogą być suche- nigdy tego nie sprawdziłam bo zwykle znikają w przeciągu kilku godzin. :)



Gotowe ciasteczka posyp pozostałymi wiórkami i gotowe. Szybko i smacznie :)

Kasza jaglana jako jedyna z kasz działa zasadotwórczo dzięki czemu jest uważana za pożywienie pomocne w profilaktyce nowotworowej. Osoby cierpiące na nawracające zakwaszające organizm infekcje drożdżakowe, również powinny włączyć produkty jaglane do swojej diety. Zawarta w prosie lecytyna wpływa korzystnie na pamięć i reguluje poziom cholesterolu we krwi. Ze względu na właściwości oczyszczające produkty jaglane są szczególnie polecane przy detoksykacji organizmu.

Warto zatem włączyć mąkę jaglana do swojego jadłospisu :)

niedziela, 20 listopada 2016

JAK WZMOCNIĆ ODPORNOŚĆ DZIECKA II



O wspomaganiu odporności naszych dzieci już pisałam. Możesz przeczytać tutaj. Dziś dołożę jeszcze garść informacji do tego co pisałam.
Odporność organizmu buduje wiele czynników m.in. styl życia, w tym sposób w jaki się odżywiamy. Dobrze zbilansowana dieta ma na celu nie tylko dostarczyć niezbędnych witamin i składników odżywczych ale także wspomóc odporność organizmu.
Jesień sprzyja- niestety- przeziębieniom, niższej odporności, częstszej zachorowalności. Jak sobie z tym radzić? Na początek zacznij od przejrzenia jadłospisu dziecka, a najlepiej całej rodziny. Czy w waszym menu znajdują się warzywa, owoce, ryby, nabiał, pełnowartościowe pieczywo? Sam odpowiedz sobie na to pytanie. Jeśli nie, czas na modyfikację. Czasami wystarczą niewielkie zmiany by zobaczyć ogromną różnicę :)

W diecie istotne jest nie tylko ile jesz ale również co jadasz. Energia dostarczana z pożywienia ma ogromny wpływ na odporność. Nie od dziś wiadomo że niedożywiony organizm łatwiej zapada na różnego rodzaju choroby.
Ale uwaga!!! nie tylko niedożywienie jest groźne ale również nadmiar spożywanych produktów. Taki organizm ma ograniczone zdolności do zwalczania zakażeń. Miej to na uwadze przygotowując posiłki dla dziecka. Kilkulatek nie jest w stanie zjeść ogromnej miski zupy i drugiego dania.
Ile zatem energii potrzebują nasze dzieci?

  • dzieci do 3 roku życia potrzebują 1200-1500 kcal,
  • dzieci od 4 do 6 roku życia – 1400-1800 kcal,
  • dzieci od 7 do 9 roku życia –2000-2200 kcal,
  • chłopcy w wieku od 10 do 12 lat – 2300 kcal,
  • dziewczęta w wieku od 10 do 12 lat – 2400 kcal,
  • chłopcy w wieku od 13 do 15 lat od 2200 do 2800 kcal,
  • chłopcy w wieku od 16 do 18 lat od 2300 do 3200 kcal,
  • dziewczyny w wieku od 13 do 15 lat od 2600 do 2800 kcal,
  • dziewczęta w wieku od 16 do 18 lat od 2000 do 2600 kcal.
Kaloryczność dobowa zależy oczywiście od indywidualnych cech- od aktywności fizycznej, wagi, stylu życia.

Na etykietach towarów spożywczych, oprócz tego, że jest tam podana ilość kalorii w produktach, znajduje się także wyrażone w procentach tzw. GDA. Skrót ten pochodzi od angielskiej nazwy Guideline Daily Amounts, oznaczającej wskazane dzienne spożycie. GDA określa całkowite dzienne zapotrzebowanie organizmu na dane składniki odżywcze. Zazwyczaj GDA na etykiecie odnosi się do dziennego zapotrzebowanie na tłuszcze, tłuszcze nasycone, cukry proste i sól. Czasami jednak możemy znaleźć także informacje o GDA dla węglowodanów i białka. (portal.abczdrowie.pl)

Jakie zatem produkty pomagają zwiększać odporność naszych dzieci? Takie produkty to tzw. żywność funkcjonalna, która oprócz dostarczenia wartości odżywczych korzystnie wpływa na zdrowie.
Do takich produktów zaliczamy m.in. czosnek, cebule, kiszonki, produkty mleczne fermentowane, miód, ryby morskie, warzywa, owoce, pełnowartościowe pieczywo.


CZOSNEK, CEBULA – Za stymulację odporności odpowiadają zawarte w nich substancje siarkowe, witaminy (C, A, E, z grupy B), składniki mineralne (potas, siarka, selen, wapń, magnez, żelazo) oraz olejki eteryczne. Czosnek, ze względu na zawartość allicyny, nazywany jest naturalnym antybiotykiem. Warto go spożywać razem z natką pietruszki, która neutralizuje jego zapach. Ponadto jest ona bogatym źródłem witaminy C, przez co wzmacnia prozdrowotne działanie czosnku. Z kolei cebula zawiera lotne związki – fitoncydy, niszczące i hamujące wzrost wielu bakterii. Zarówno czosnek, jak i cebula doskonale komponują się jako dodatek do dań mięsnych, składnik marynat, zup czy sosów. Czosnek może służyć do przygotowania masła czosnkowego, które spożywamy z grzankami lub używamy do przyrządzenia puree z ziemniaków. Cebula zaś może wchodzić w skład surówek, sałatek lub służyć do produkcji domowego syropu, uważanego za lekarstwo na przeziębienie.
KAPUSTA KISZONA, OGÓREK KISZONY – Produkty kiszone zawierają probiotyczne szczepy bakterii, tj. żywe mikroorganizmy, które zmieniają mikroflorę w jelicie gospodarza, wywierając korzystny wpływ na jego zdrowie, a tym samym na odporność. Wspomniane bakterie wytwarzają podczas fermentacji kwas askorbinowy, przez co produkt ukwaszony jest bogatszy w witaminę C niż produkt surowy. Witamina ta jest jedną z ważniejszych witamin pomocnych w utrzymaniu prawidłowej odporności organizmu. W trakcie fermentacji powstaje również kwas mlekowy, stwarzający idealne warunki do rozwoju korzystnych bakterii jelitowych i zapobiegający rozwojowi bakterii gnilnych. Dzięki temu kiszonki odgrywają znaczącą rolę w dietoterapii zatruć pokarmowych i biegunek, a także są pomocne w odbudowie flory bakteryjnej po stosowaniu antybiotykoterapii. Warto jednak pamiętać, że produkty kiszone zawierają duży dodatek soli, w wyniku czego, powinny być stosowane z umiarem w żywieniu małych dzieci.

MLECZNE PRODUKTY FERMENTOWANE - Do grupy tej należą kefiry, jogurty, maślanki, zsiadłe mleko oraz mleko acidofilne. Podobnie jak kiszona kapusta zawierają one żywekultury bakterii fermentacji mlekowej, określane mianem probiotyków. Badania dowodzą, że regularne spożywanie mlecznych produktów fermentowanych zwiększa produkcję naturalnej substancji przeciwbakteryjnej i przeciwwirusowej, co podnosi odporność organizmu. Dzieci, przebywając w przedszkolu czy żłobku, powinny otrzymywać minimum 2 porcje produktów mlecznych każdego dnia. Warto więc, aby znalazły się wśród nich mleczne napoje fermentowane.

MIÓD – Produkt ten charakteryzuje się właściwościami antybakteryjnymi i regenerującymi. Wyróżnia się różne rodzaje miodu w zależności od surowca, z którego powstał. Od tego też zależą jego właściwości, np. miód lipowy zalecany jest przy chorobach górnych dróg oddechowych i kaszlu, miód rzepakowy w przypadku kataru i zapalenia gardła, zaś miód spadziowy przy nieżytach gardła czy astmie. Pamiętaj jednak, by nie nadużywać miodu i nie dodawać go do gorących napojów i potraw, gdyż jego cenne właściwości giną już w temperaturze 40 st. C. Miód z powodzeniem można wykorzystać jako dodatek do wody czy herbat, deserów, owsianek, naleśników, batonów zbożowych, ciastek owsianych, dressingów, a nawet marynat mięsnych. O czym należy pamiętać kupując miód? Po pierwsze, należy czytać etykiety i wybierać miód naturalny, a nie sztuczny. Po drugie, w miarę możliwości, staraj się kupować miód ze sprawdzonych źródeł. A po trzecie, sprawdzaj swój miód po zakupie. Jest na to prosty sposób: nabierz miód na łyżkę i ponownie wlej do słoika, jeśli powstanie wzniesienie świadczy to o tym, że miód jest naturalny, a gdy dołek, że mamy do czynienia z miodem sztucznym.
RYBY MORSKIE, TRAN – Produkty te wpływają na podniesienie biologicznej odporności organizmu dzięki zawartości niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych – NNKT, do których należą kwasy EPA i DHA. Kwasy te aktywizują system immunologiczny, zwłaszcza w okresie osłabienia organizmu. Ich niedobór w diecie przejawia się częstszym zapadaniem na infekcje dróg oddechowych, a także może upośledzać rozwój narządu wzroku i ośrodkowego układu nerwowego u dzieci. Największe ilości kwasów tłuszczowych EPA i DHA zawierają tłuste ryby morskie. Wybierając je, należy jednak mieć na uwadze, że niektóre gatunki ryb mogą zawierać szkodliwe metale ciężkie, np: miecznik, makrela królewska, tuńczyk. Do zalecanych gatunków ryb należą łosoś, szprot czy śledź. Pamiętaj także o odpowiedniej obróbce termicznej ryb. W celu zachowania jak największych ilości NNKT wybieraj krótkie pieczenie (w folii, pergaminie, naczyniu żaroodpornym) lub gotowanie na parze. Unikaj długotrwałego smażenia, zwłaszcza w głębokim tłuszczu.

MLEKO I MIĘSO – Zalicza się do nich m.in. mleko krowie, kozie, owcze oraz wołowinę, cielęcinę i baraninę. Produkty te zawierają CLA - sprzężony kwas linolowy, który wpływa na układ immunologiczny poprzez zwiększenie odporności na wirusy. Kwas ten posiada także właściwości przeciwnowotworowe i łagodzi reakcje alergiczne. Podobnie jak w przypadku ryb, ważne znaczenie odgrywa obróbka kulinarna mięs przeżuwaczy. Staraj się przeprowadzać ją najkrócej jak to możliwe i wybieraj pieczenie, gotowanie w wodzie lub na parze, duszenie bez obsmażania lub ze wstępnym obsmażaniem oraz grillowanie.
WARZYWA I OWOCE – Dostarczają one witamin oraz składników mineralnych, których odpowiednia ilość w diecie pozwala na utrzymanie sprawności układu odpornościowego. Szczególnie cenne są warzywa i owoce bogate w:
  • Witaminę C: kalafior, kalarepa, brokuły, brukselka, papryka czerwona, natka pietruszki, szpinak, kiwi, czarne porzeczki, cytryna, pomarańcza, truskawki;
  • β – karoten: marchew, dynia, pomidor, czerwona papryka, szpinak, brokuły, cykoria, koper ogrodowy, natka pietruszki, szczypiorek, sałata, wiśnie, arbuz, brzoskwinia, melon, morele, śliwki, mango;
  • Flawonoidy: cytrusy, cebula, jabłka, nasiona roślin strączkowych (fasola, groch, soja, soczewica, ciecierzyca), truskawki, jeżyny, wiśnie, winogrona;
  • Siarczki organiczne: cebula, czosnek, por, szczypiorek
  • Najwięcej cennych składników zachowanych jest w świeżych, surowych owocach i warzywach. Im dłużej trwa obróbka tym rozpad ww. składników jest większy. Jeśli poddajesz warzywa lub owoce obróbce termicznej, staraj się ich nie rozgotowywać, gotować na parze lub w małej ilości wody i, w miarę możliwości, wykorzystuj wywary z warzyw np. do zup czy sosów.

  • PRZYPRAWY (imbir, kurkuma, pieprz, oregano, tymianek, rozmaryn, anyż, goździki, cynamon, gorczyca i inne) - Wiele przypraw ze względu na zawartość licznych substancji bioaktywnych ma silne właściwości przeciwzapalne, dzięki czemu wspomagają pracę układu odpornościowego. Przygotowując potrawy dla dzieci, korzystaj z bogactwa przypraw i stosuj je zamiast soli czy mieszanek przyprawowych.
Pamiętaj jednak, że produkty które wymieniłam stanowią uzupełnienie zrównoważonej diety. Nie możemy ich stosować jako lekarstwa na każdą chorobę. I jeszcze jedno odporność budujesz cały rok. Korzystaj z produktów sezonowych, odżywiaj siebie i dziecko zgodnie z zasadami tzw. zdrowego stylu życia.

Wszystkiego dobrego i dużo zdrowia.
pisząc artykuł korzystałam z:
- portal.abczdrowie.pl
- zdrowojemy.info
- Sikorski Z.E. Chemia żywności - odżywcze i zdrowotne właściwości składników żywności, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009,

wtorek, 15 listopada 2016

CO PRZYSŁUGUJE RODZICOM DZIECKA Z ORZECZENIEM O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI?

Chciałabym przedstawić garść bardzo przydatnych informacji dla rodziców chorego dziecka, które posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Te informacje z pewnością ułatwią wam życie. 
Ewa Szymczuk- autorka tekstu- zebrała wszystkie istotne informacje w jedną całość.
Bardzo ciekawy artykuł. Polecam.




Co przysługuje rodzicowi na dziecko?






Są rodzice dzieci z niepełnosprawnością, którzy doskonale wiedzą, jakiego wsparcia mogą oczekiwać od państwa. Wielu jest jednak zagubionych, inni mają tylko podstawowe informacje. Dla wszystkich zebraliśmy najważniejsze elementy wsparcia.

Ulgi i uprawnienia przysługujące dzieciom z niepełnosprawnością wynikają z rozmaitych przepisów, ustaw, rozporządzeń, a czasem z uchwał miast i gmin. W niektórych sytuacjach dzieci z niepełnosprawnością korzystają z takich samych ulg, jak ich pełnosprawni rówieśnicy. W poniższym tekście omówimy najważniejsze uprawnienia.
Część przepisów dotyczy osób z niepełnosprawnością bez względu na wiek, np. przepisy dotyczące psa asystującego. 
Bywa też tak, że w różnych miejscowościach dzieci posiadające orzeczenie o niepełnosprawności mogą korzystać z innych, dodatkowych uprawnień, np. z ulgowych opłat na basenie czy darmowego wstępu na imprezy. Nie sposób wymienić ich wszystkich, warto jednak zawsze pytać o tego rodzaju ulgi.

System orzekania

W Polsce obowiązuje dwutorowy system orzekania o niepełnosprawności dzieci, co często dla rodziców i opiekunów jest dużym utrudnieniem.

Orzeczenie o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

Do korzystania z rozmaitych ulg i uprawnień (np. ulgi w komunikacji, dofinansowania ze środków PFRON itp.) konieczne jest uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności, a w przypadku dzieci, które ukończyły 16 lat, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Orzeczenia wydawane są przez miejskie/powiatowe zespoły orzekania o niepełnosprawności w miejscu zamieszkania dziecka.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

Jest ono niezbędne, aby dziecko zostało uznane za niepełnosprawne w placówkach oświatowych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje lokalna poradnia psychologiczno-pedagogiczna lub – w przypadku niektórych schorzeń i zaburzeń (wady wzroku, słuchu, autyzm i zaburzenia pokrewne) – poradnia specjalistyczna, wyznaczona przez kuratorium oświaty.
Poradnie obowiązuje rejonizacja ze względu na adres szkoły/ przedszkola, do której uczęszcza dziecko. W przypadku dzieci młodszych lub dzieci, które nie uczęszczają do żadnej placówki edukacyjnej, rodzice powinni zgłosić się do poradni w miejscu zamieszkania.
W celu otrzymania ww. orzeczenia, należy zgłosić się do poradni psychologiczno-pedagogicznej z zaświadczeniem lekarskim, potwierdzającym chorobę lub zaburzenia dziecka. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydawane jest na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole.
Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego mogą być wydawane dzieciom z niepełnosprawnością albo niedostosowanym społecznie. W systemie edukacji orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność mogą otrzymać dzieci:
  • niesłyszące,
  • słabosłyszące,
  • niewidome,
  • słabowidzące,
  • z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,
  • z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,
  • z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym,
  • z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,
  • z niepełnosprawnościami sprzężonymi, czyli wtedy, gdy u dziecka występuje więcej niż jedna z powyższych przyczyn, z których każda osobno kwalifikuje je do uzyskania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z tytułu niepełnosprawności.
Ważne! Jeżeli rodzic nie zgadza się z postanowieniami orzeczenia, jeżeli jego zdaniem nie zawiera ono istotnych informacji czy zaleceń, może się od niego odwołać do kuratorium oświaty w terminie 14 dni od daty wystawienia dokumentu. Odwołanie składa się za pośrednictwem tej samej poradni, która wystawiła orzeczenie.

Świadczenia finansowe dla dzieci z niepełnosprawnością

Zasiłek pielęgnacyjny

Dzieci posiadające orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności są uprawnione do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m.in.:
  • dziecku niepełnosprawnemu (posiadającemu orzeczenie o niepełnosprawności),
  • osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym,
  • osobie niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym, jeśli niepełnosprawność powstała do ukończenia 21. roku życia,
Wniosek o zasiłek pielęgnacyjny należy złożyć w urzędzie gminy, zwykle w jednostce zajmującej się wypłatą świadczeń rodzinnych.
Ważne! Przy ubieganiu się o to świadczenie nie obowiązuje kryterium dochodowe.

Renta socjalna

Dziecko z niepełnosprawnością, które ukończyło 18 lat, może złożyć do ZUS wniosek o przyznanie renty socjalnej. Przysługuje ona osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
  • przed ukończeniem 18. roku życia albo
  • w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia albo
  • w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Za osobę pełnoletnią uważa się również kobietę, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16 lat, a nie ukończyła 18. roku życia.
Renta socjalna przyznawana jest w stałej wysokości, wynoszącej 84 proc. kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Obecnie, od 1 marca 2016 r., jest to kwota  741,35 zł brutto. Renta ta podlega waloryzacji.

Banknoty i leżące na nich monety

Świadczenia dla opiekunów dzieci z niepełnosprawnością

Świadczenie pielęgnacyjne

Świadczenie pielęgnacyjne w kwocie obecnie 1300 zł netto, przysługuje:
  • matce albo ojcu,
  • opiekunowi faktycznemu dziecka,
  • osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną, w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
  • innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki.
Podopieczny musi mieć orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
  • konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
  • konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji
albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Program Rodzina 500 plus

Program Rodzina 500 plus to systemowe wsparcie rodzin. Z pomocy mogą korzystać rodzice oraz opiekunowie dzieci do 18. roku życia. Rodzina może otrzymać 500 zł na drugie i kolejne niepełnoletnie dziecko, niezależenie od dochodu. W przypadku rodzin z dochodem poniżej 800 zł netto na osobę wsparcie przysługuje także na pierwsze lub jedyne dziecko.
Dla rodzin z dzieckiem z niepełnosprawnością kryterium dochodowe jest wyższe i wynosi 1200 zł netto.

Zasiłek opiekuńczy

Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu, podlegającemu obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu, zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki m.in. nad:
  • dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku:
    • nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza,
    • porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi sprawowanie opieki,
    • pobytu małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej;
  • chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat.
Za członków rodziny uważa się małżonka, rodziców, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat – jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki.
Podopiecznymi mogą być dzieci własne ubezpieczonego lub jego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci obce przyjęte na wychowanie i utrzymanie.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez:
  • 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi,
  • 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad innymi członkami rodziny.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym.
Ww. przepisy stosuje się niezależnie od liczby członków rodziny uprawnionych do zasiłku opiekuńczego oraz bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki.
Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat.
Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku, czyli przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pobieranego w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
Ważne! Rodzice dzieci z niepełnosprawnością nie mają prawa do wydłużonego okresu zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem.


Ulgi w komunikacji i karta parkingowa

Ulgi w komunikacji PKP/PKS

Ze zniżki 78 proc. we wszystkich rodzajach pociągów mogą korzystać „dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem lub niepełnosprawne do ukończenia 24. roku życia oraz studenci dotknięci inwalidztwem lub niepełnosprawni do ukończenia 26. roku życia” wyłącznie przy przejazdach z miejsca zamieszkania lub z miejsca pobytu (tam i z powrotem) do:
  • przedszkola,
  • szkoły,
  • szkoły wyższej,
  • placówki opiekuńczo-wychowawczej,
  • placówki oświatowo-wychowawczej,
  • specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego,
  • specjalnego ośrodka wychowawczego,
  • ośrodka umożliwiającego dzieciom i młodzieży spełnianie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki,
  • ośrodka rehabilitacyjno-wychowawczego,
  • domu pomocy społecznej,
  • ośrodka wsparcia,
  • zakładu opieki zdrowotnej,
  • poradni psychologiczno–pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej,
  • na turnus rehabilitacyjny.
Ważne! Konieczne jest udokumentowanie celu podróży. Jeśli dziecko korzysta z ulgowego przejazdu w drodze do np. szkoły, konieczna jest legitymacja szkolna. Natomiast przy przejazdach do i z jednostek udzielających świadczeń zdrowotnych albo pomocy społecznej lub organizujących turnusy rehabilitacyjne, wraz z dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność (np. legitymacją) wymagane jest zaświadczenie (zawiadomienie, skierowanie) zawierające określone informacje:
  • termin i miejsce badania, leczenia, konsultacji, zajęć rehabilitacyjnych, zajęć terapeutycznych albo pobytu w ośrodku wsparcia, domu pomocy społecznej lub na turnusie rehabilitacyjnym;
  • potwierdzenie stawienia się na badania, konsultację, zajęcia rehabilitacyjne, zajęcia terapeutyczne.
Zniżka 78 proc. przysługuje również jednemu z rodziców lub opiekunowi, wyłącznie jednak przy przejazdach w wyżej wymienionych celach, na podstawie biletów jednorazowych.
Przy przejazdach w innym celu, niż wymienione powyżej, obowiązują zniżki przysługujące np. dzieciom, uczniom czy studentom.
Informacje o ulgach ustawowych są dostępne także na stronach poszczególnych przewoźników.
Trzy autobusy stojące na postoju

Ulgi w komunikacji lokalnej

Zniżki w komunikacji lokalnej ustalane są w drodze uchwały rady miasta lub gminy, dlatego w rozmaitych miastach mogą być różne. Dla przykładu, w Warszawie dzieci i młodzież z niepełnosprawnością (nie dłużej, niż do ukończenia 26. roku życia) korzystają z bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską na podstawie orzeczenia lub legitymacji osoby niepełnosprawnej. W Warszawie także opiekun może korzystać z bezpłatnego przejazdu jeśli:
  • podróżuje z uprawnionym,
  • podróżuje po uprawnionego lub po odwiezieniu uprawnionego – wyłącznie na trasie od miejsca zamieszkania do placówki oświatowej, ośrodka terapii, przychodni lekarskiej lub zakładu opieki zdrowotnej.

Karta parkingowa

To jedyny dokument, uprawniający do parkowania na tzw. kopertach oraz niestosowania się do niektórych znaków drogowych.
Karta parkingowa jest dokumentem, który obowiązuje nie tylko na terenie Polski, ale także w krajach Unii Europejskiej. Jednak w poszczególnych krajach członkowskich obowiązują odrębne przepisy, wynikające z prawa drogowego dla danego kraju, a co się z tym wiąże, odrębne ulgi i uprawnienia dla osób z niepełnosprawnością.
Od 1 lipca 2014 r. karta parkingowa jest wydawana m.in. osobie z niepełnosprawnością, która nie ukończyła 16. roku życia, mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.
Dzieci uzyskują więc kartę parkingową na podstawie wydanego od dnia 1 lipca 2014 r. orzeczenia o niepełnosprawności, zawierającego wskazanie w zakresie karty parkingowej. Nie jest ono uzależnione od symbolu przyczyny niepełnosprawności, ale wyłącznie od tego, czy dziecko ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, co ustala się uwzględniając m.in. wiek dziecka. Jeżeli zatem to wiek dziecka w chwili orzekania powoduje, że ma ono trudności w poruszaniu się, nie uzyska ono wskazania do karty parkingowej.
Od 1 lipca 2014 r. karta parkingowa wydawana jest wyłącznie na czas określony. Karta parkingowa wydawana jest na okres ważności orzeczenia, jednak nie dłużej niż na okres 5 lat.
Karta parkingowa wydawana jest na osobę, a nie pojazd, więc z dokumentu wydanego na dziecko korzystać mogą oczywiście rodzice lub opiekunowie, gdy opiekują się podopiecznym.


Dofinansowania z PFRON

Osoby z niepełnosprawnością mogą ubiegać się o rozmaite dofinansowania. Wnioski o środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) należy składać w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) w miejscu zamieszkania. Przy ubieganiu się o środki obowiązuje kryterium dochodowe. W poszczególnych powiatach mogą być ustalone rozmaite dodatkowe kryteria, dlatego by uzyskać pełne informacje, należy się zgłosić do swojego PCPR.

Turnusy rehabilitacyjne

Są zorganizowaną formą aktywnej rehabilitacji, połączoną z elementami wypoczynku. Celem uczestnictwa w turnusie jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności oraz rozwijanie umiejętności społecznych uczestników, m.in. poprzez nawiązywanie i rozwijanie kontaktów społecznych, realizację i rozwijanie zainteresowań, a także udział w innych zajęciach przewidzianych programem turnusu.
Uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym jest odpłatne, można się jednak ubiegać o częściowe dofinansowanie kosztów udziału w turnusie ze środków PFRON. Turnusy trwają najczęściej 14 dni. Przy ubieganiu się o dofinansowanie ważne jest to, że można ubiegać się o dofinansowanie także dla opiekuna, co oznacza, że dzieci bez względu na wiek mogą jechać na turnus z opiekunem. Przy ubieganiu się o dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych obowiązuje kryterium dochodowe.
Spokojna tafla wody w basenie. Na pierwszym planie drabinka
W odróżnieniu od turnusów rehabilitacyjnych, wyjazdy sanatoryjne, leczenie uzdrowiskowe itp. są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pacjent płaci za dodatkowe zabiegi, z których chce skorzystać, częściowo za wyżywienie i zakwaterowanie w sanatorium. O miejscu pobytu i terminie wyjazdu oraz zasadności samego leczenia uzdrowiskowego decydują lekarze NFZ (trzeba też zazwyczaj oczekiwać na wolne miejsce w sanatorium). Dzieci w wieku 3-6 lat mogą jechać do sanatorium pod opieką osoby dorosłej.

Sprzęt ortopedyczny, środki pomocnicze i sprzęt rehabilitacyjny

Jeśli osoba z niepełnosprawnością musi korzystać ze sprzętu ortopedycznego lub środków pomocniczych, to tak jak każdej ubezpieczonej osobie przysługuje bezpłatnie lub za dopłatą zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny i środki pomocnicze. Są to między innymi: aparaty ortopedyczne, gorsety, protezy kończyn, obuwie ortopedyczne, kule, laski, wózki, materace przeciwodleżynowe, pasy przepuklinowe, aparaty słuchowe, sprzęt stomijny, cewniki, inhalatory, okulary, pieluchy i inne.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia dokładnie określa zasady otrzymania sprzętu – m.in. jak często można sprzęt otrzymać i do jakiej kwoty Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje ich zakup. W przypadku niektórych środków wymagany jest udział własny uprawnionego w pokryciu kosztów. Zakupu można dokonać na podstawie zlecenia wydanego przez lekarza, a następnie potwierdzonego w oddziale NFZ.

Osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności dodatkowo mogą ubiegać się o dofinansowanie do zakupu sprzętu w powiatowym centrum pomocy rodzinie w miejscu zamieszkania. Przy ubieganiu się o dofinansowanie obowiązuje kryterium dochodowe.

Likwidacja barier technicznych i w komunikowaniu się

Dysfunkcja dziecka często powoduje konieczność zakupu konkretnego sprzętu, który pozwoli im lepiej funkcjonować. Zakup ten musi być uzasadniony potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności i umożliwić lub w znacznym stopniu ułatwić osobie z niepełnosprawnością wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontakty z otoczeniem.
Przez bariery techniczne należy rozumieć bariery utrudniające lub uniemożliwiające osobie z niepełnosprawnością funkcjonowanie społeczne. Bariery w komunikowaniu się to z kolei ograniczenia uniemożliwiające lub utrudniające dziecku swobodne porozumiewanie się i/lub przekazywanie informacji. Przy ubieganiu się o likwidację ww. barier obowiązuje kryterium dochodowe.

Likwidacja barier architektonicznych

Aby ułatwić funkcjonowanie dziecka z niepełnosprawnością, często konieczne jest zlikwidowanie rozmaitych barier architektonicznych. Co rozumiemy przez tego typu bariery? Są to m.in. progi w mieszkaniu, za wąskie drzwi, brak siedziska czy uchwytu w kabinie prysznicowej, brak podjazdu, windy itp. Jeśli jest konieczna likwidacja ww. barier opiekunowie dziecka mogą zwrócić się do powiatowego centrum pomocy rodzinie w miejscu zamieszkania o środki na ten cel.
Przy ubieganiu się o dofinansowanie na likwidację barier architektonicznych nie obowiązuje kryterium dochodowe. Jednak w trakcie rozpatrywania wniosków, gdy na zrealizowanie wszystkich nie starczy środków, komisja może brać uwagę sytuację materialną rodziny.
Wysokość dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych wynosi do 95 proc. wartości realizowanego zadania, nie więcej jednak niż do wysokości 15-krotnego przeciętnego wynagrodzenia. Jest to kwota maksymalna. Wysokość otrzymanego dofinansowania zależy m.in. od zakresu planowanych prac, ale może też zależeć od środków, jakimi dysponuje PCPR.

Podjazd do budynku z metalowymi barierkami

Program „Aktywny Samorząd”

Realizowany jest przez Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie (PCPR). W zależności od zakresu umowy, zawartej pomiędzy powiatem a Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zależy, z jakich form wsparcia będzie można skorzystać w poszczególnych PCPR. Dlatego to w tych instytucjach można uzyskać szczegółowe informacje dotyczące programu „Aktywny Samorząd”.
W programie przewidziano możliwość uzyskania m.in. środków na:
  • pomoc w zakupie i montażu oprzyrządowania do posiadanego samochodu,
  • pomoc w uzyskaniu prawa jazdy kat. B,
  • pomoc w zakupie sprzętu elektronicznego lub jego elementów oraz oprogramowania,
  • dofinansowanie szkoleń w zakresie obsługi nabytego w ramach programu sprzętu elektronicznego i oprogramowania,
  • pomoc w zakupie wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym,
  • pomoc w utrzymaniu sprawności technicznej posiadanego wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym,
  • pomoc w zakupie protezy kończyny, w której zastosowano nowoczesne rozwiązania techniczne,
  • pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym.

Podatki – odliczenia od dochodu

Opiekunowie dzieci z niepełnosprawnością mogą korzystać z odliczeń tzw. ulgi rehabilitacyjnej w ramach rozliczania rocznego podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). W ramach ulgi można odliczać wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesione w roku podatkowym przez podatnika, na którego utrzymaniu są osoby z niepełnosprawnością.
Wydatki może odliczyć podatnik, na którego utrzymaniu jest dziecko z niepełnosprawnością, jeżeli w roku podatkowym dochód osoby z niepełnosprawnością nie przekroczył kwoty 9120 zł. Rachunki muszą być wystawione na osobę, która będzie odliczała ten wydatek.
Wydatki dzielimy na:
  • limitowane (np. zakup leków, opłacenie kosztów utrzymania psa przewodnika czy używanie samochodu i inne),
  • nielimitowane (np. adaptacja i wyposażenie pomieszczeń, zabiegi rehabilitacyjne, udział w turnusie rehabilitacyjnym i inne).
Aby odliczyć wydatki nielimitowane, konieczne jest posiadanie faktur, rachunków potwierdzających poniesienie wydatku, natomiast w przypadku wydatków limitowanych konieczne jest posiadanie np. certyfikatu potwierdzającego status psa, a w przypadku odliczania kosztów użytkowania samochodu – np. potwierdzenie odbycia zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych.


Świadczenia gwarantowane w NFZ

Przy korzystaniu ze świadczeń gwarantowanych w ramach obowiązującego systemu opieki zdrowotnej decydują przede wszystkim wskazania medyczne, a nie posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności. Jednak i ono w niektórych przypadkach ma znaczenie.

Stomatologia

Dzieci z niepełnosprawnością mają prawo do dodatkowych świadczeń lekarza dentysty i dodatkowych materiałów stomatologicznych stosowanych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia.
Dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością do ukończenia 16. roku życia oraz dzieciom i młodzieży niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym i znacznym w wieku 16-18 lat, jeżeli wynika to ze wskazań medycznych, przysługują kompozytowe materiały światłoutwardzalne do wypełnień, znieczulenie ogólne przy wykonywaniu świadczeń gwarantowanych, z wyłączeniem procedury wizyty niepowiązanej z innymi świadczeniami gwarantowanymi (pierwszej wizyty dzieci do ukończenia 6. roku życia).
Osobom z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym i znacznym, które ukończyły 18. rok życia, jeżeli wynika to ze wskazań medycznych, przysługują znieczulenie ogólne oraz kompozytowe materiały światłoutwardzalne do wypełnień.
Narzędzia stomatologiczne

Leczenie sanatoryjne

Dzieci w wieku od 3 do 6 lat mogą być kierowane na leczenie uzdrowiskowe pod opieką osoby dorosłej lub same. Leczenie uzdrowiskowe bezpłatne jest dla dzieci, natomiast opiekunowie ponoszą pełną odpłatność za zakwaterowanie i wyżywienie w uzdrowisku. Pobyt opiekuna dziecka odbywa się w ramach jego urlopu. Wysokość opłat pokrywanych przez opiekuna określana jest przez świadczeniodawcę i nie podlega finansowaniu przez NFZ.
Zwolnienie z opłat w sanatorium dla osób dorosłych przysługuje m.in. dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia, a jeśli kształcą się dalej – do ukończenia 26 lat oraz dzieciom z niepełnosprawnością w stopniu znacznym – bez ograniczenia wieku, a także dzieciom uprawnionym do renty rodzinnej.

Leczenie szpitalne

W przepisach dotyczących leczenia szpitalnego nie przewidziano specjalnych uprawnień dla dzieci z niepełnosprawnością i ich opiekunów, jednak warto pamiętać, że w ramach Europejskiej Karty Praw Dziecka w Szpitalu zawarto zapisy, które są szczególnie ważne dla opiekunów dzieci z niepełnosprawnością.
Zgodnie z Kartą, dzieci przebywające w szpitalu powinny mieć prawo do tego, aby cały czas przebywali razem z nimi w szpitalu rodzice lub opiekunowie. Nie powinno być żadnych ograniczeń dla osób odwiedzających – bez względu na wiek dziecka.
Rodzicom należy stwarzać warunki pobytu w szpitalu razem z dzieckiem, należy ich do tego zachęcać i pomagać im w pozostawaniu przy dziecku. Pobyt rodziców nie powinien narażać ich na dodatkowe koszty lub utratę zarobków. Aby mogli oni uczestniczyć w opiece nad dzieckiem, powinni być na bieżąco informowani o sposobie postępowania i zachęcani do aktywnej współpracy.
Wspomniana Karta nie jest aktem prawnym, wiele placówek medycznych traktuje ją jednak jako zbiór dobrych praktyk i rekomendacji.

Transport sanitarny

Jeżeli pacjent wymaga podjęcia natychmiastowego leczenia w innej placówce leczniczej, w celu kontynuacji i zachowania ciągłości leczenia albo musi udać się na leczenie, a dysfunkcja narządu ruchu uniemożliwia korzystanie ze środków transportu publicznego (bez względu na schorzenie), może skorzystać z bezpłatnego transportu sanitarnego. Transport jest realizowany na zlecenie lekarza.
Przejazd środkami transportu sanitarnego w przypadkach określonych przepisami jest finansowany w 40 proc. ze środków publicznych w przypadku:
  • chorób krwi i narządów krwiotwórczych,
  • chorób nowotworowych,
  • chorób oczu,
  • chorób przemiany materii,
  • chorób psychicznych i zaburzeń zachowania,
  • chorób skóry i tkanki podskórnej,
  • chorób układu krążenia,
  • chorób układu moczowo-płciowego,
  • chorób układu nerwowego,
  • chorób układu oddechowego,
  • chorób układu ruchu,
  • chorób układu trawiennego,
  • chorób układu wydzielania wewnętrznego,
  • chorób zakaźnych i pasożytniczych,
  • urazów i zatruć,
  • wad rozwojowych wrodzonych, zniekształceń i aberracji chromosomowych,
gdy ze zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego wynika, że świadczeniobiorca jest zdolny do samodzielnego poruszania się bez stałej pomocy innej osoby, ale wymaga przy korzystaniu ze środków transportu publicznego pomocy innej osoby lub środka transportu publicznego dostosowanego do potrzeb osób z niepełnosprawnością.


Uprawnienia ucznia z niepełnosprawnością

Przepisy ustawy o systemie oświaty gwarantują dzieciom z niepełnosprawnością rozmaite uprawnienia. Jak wcześniej wskazaliśmy, by z nich skorzystać, konieczne jest uzyskanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Poniżej jedynie poruszamy najważniejsze zagadnienia. Aby uzyskać pełne informacje lub odpowiedzi na nurtujące pytania, proponujemy kontakt z kuratorium oświaty w miejscu zamieszkania, poradnią psychologiczno-pedagogiczną.

Chłopiec rysuje kolorowymi kredkami

Okres nauki

Kształcenie uczniów z niepełnosprawnością może być prowadzone do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy:
  • 18. rok życia – w przypadku szkoły podstawowej;
  • 21. rok życia – w przypadku gimnazjum;
  • 24. rok życia – w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej.

Wybór szkoły

Warto podkreślić, że ostateczna decyzja o wyborze formy kształcenia (klasa masowa, integracyjna, specjalna, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy i inne) należy wyłącznie do rodziców, a zalecenia co do formy kształcenia, zapisane w orzeczeniu, są tylko sugestią. Organ prowadzący ma natomiast obowiązek zapewnić dziecku miejsce w wybranej przez rodziców formie kształcenia. Dla szkół ogólnodostępnych i integracyjnych organem prowadzącym jest gmina, natomiast dla szkół specjalnych – powiat.
Należy zgłosić się do własnej gminy lub powiatu, nawet jeśli nie ma w nich danej formy kształcenia. Ustawodawca nakłada na gminy i powiaty obowiązek zapewnienia kształcenia w wybranej formie, a jeśli jej nie prowadzą, to znalezienia jej w innej gminie lub powiecie.

Dowóz

Obowiązkiem gminy jest zapewnienie dowozu do szkoły dzieciom z niepełnosprawnością. Gmina powinna więc:
  • zapewnić uczniom z niepełnosprawnością bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak, niż do ukończenia 21. roku życia;
  • zapewnić dzieciom i młodzieży, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego im realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia;
  • zapewnić zwrot kosztów przejazdu ucznia oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta i rodzicami, opiekunami lub opiekunami prawnymi ucznia, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice, opiekunowie lub opiekunowie prawni.

Diagnoza

Każde dziecko z niepełnosprawnością ma prawo do diagnozy, której celem jest w określenie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych i wyjaśnienia mechanizmów ich funkcjonowania w odniesieniu do zgłaszanego problemu oraz wskazania sposobu rozwiązania tego problemu.
W efekcie wydania diagnozy dzieci z niepełnosprawnością mają prawo do:
  • wydania opinii,
  • wydania orzeczenia o potrzebie: kształcenia specjalnego, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży,
  • objęcia ich oraz rodziców bezpośrednią pomocą psychologiczno-pedagogiczną,
  • wspomagania nauczycieli w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą oraz rodzicami.

Sprawdziany

Każde dziecko ma prawo do dostosowania treści, metod i organizacji nauczania do jego możliwości psychofizycznych.
Uczniowie lub absolwenci z niepełnosprawnością przystępują do sprawdzianu przeprowadzanego w ostatnim roku nauki w szkole zgodnie z przepisami w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, w warunkach i formie dostosowanych do rodzaju niepełnosprawności.
Natomiast uczniowie lub absolwenci niedostosowani społecznie lub zagrożeni niedostosowaniem społecznym przystępują do sprawdzianu w warunkach dostosowanych do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych, na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Uczeń z niepełnosprawnością ma też prawo do wydłużenia każdego etapu edukacyjnego przynajmniej o jeden rok.

Dodatkowy nauczyciel

Dziecko z niepełnosprawnością ma prawo do dodatkowego wsparcia nauczyciela (pedagoga specjalnego) w szkole ogólnodostępnej.
W trakcie nauki w szkole ogólnodostępnej może się okazać, że uczeń z niepełnosprawnością wymaga profesjonalnego i systematycznego wsparcia podczas zajęć edukacyjnych. Od stycznia 2016 r. w przedszkolach ogólnodostępnych, innych formach wychowania przedszkolnego i szkołach ogólnodostępnych, w których kształceniem specjalnym są objęte są dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone, zatrudniać można dodatkowo:
  • nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej, w celu współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych, lub
  • w przypadku klas I–III szkoły podstawowej – asystenta lub
  • pomoc nauczyciela
z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Podręczniki

Od kilku lat uczniowie z niepełnosprawnością mogą korzystać z dofinansowania podręczników szkolnych. Obecnie z budżetu państwa dofinansowywane są podręczniki dla uczniów słabowidzących, niesłyszących oraz z upośledzeniem w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera.
W przypadku uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, jeśli jedną z niepełnosprawności jest upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym lub znacznym, dofinansowanie obejmuje również zakup materiałów edukacyjnych, w szczególności książki pomocnicze, karty pracy, ćwiczenia rewalidacyjne oraz opracowania wykorzystywane w edukacji przedszkolnej, które są wykorzystywane przez nauczycieli w procesie kształcenia tych uczniów.
Ponadto wykonywane są adaptacje podręczników szkolnych i książek pomocniczych dla uczniów niewidomych (w systemie Braille’a) i słabowidzących (w druku powiększonym). Na bieżąco (w ciągu całego roku) możliwe jest uzyskanie adaptacji podręczników szkolnych i książek pomocniczych dla uczniów niewidomych i słabowidzących, wybranych spośród wskazanych przez szkoły tytułów, dostosowanych do potrzeb uczniów niewidomych i słabowidzących.
Wersje elektroniczne podręczników, wykonanych w systemie Braille’a i w druku powiększonym, zamieszczane są na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji w specjalnie opracowanym systemie informatycznym, umożliwiającym dyrektorom szkół i placówek bieżące ich pobieranie oraz wydrukowanie w całości lub części, zgodnie z indywidualnymi potrzebami edukacyjnymi uczniów.

Zmiany

1 września 2016 r. weszły w życie zmiany w ustawie o systemie oświaty, przewidujące np. zniesienie egzaminu szóstoklasisty. Ze środków dotacji celowej, przekazanej na kolejny rok szkolny, refundowany jest obecnie zakup podręczników, materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych dla uczniów z niepełnosprawnością, w sytuacji kiedy orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wpłynie po 30 września.
W przypadku uczniów z niepełnosprawnością, mających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, możliwe jest obecnie sfinansowanie z dotacji celowej zakupu sprzętu lub oprogramowania, które umożliwią odczyt w postaci elektronicznej zakupionych podręczników, materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych.
W przypadku konieczności zapewnienia podręczników lub materiałów edukacyjnych do danego języka obcego nowożytnego – innych pod względem poziomu zaawansowania, niż zakupione w latach poprzednich z dotacji celowej – organ prowadzący szkołę może obecnie zakupić brakujące podręczniki lub materiały edukacyjne do nauki języka obcego, umożliwiając uczniom jego naukę na odpowiednim poziomie zaawansowania. Koszt zakupu tych podręczników zostanie zrefundowany z dotacji celowej przekazanej szkole na kolejny rok. Kwota refundacji nie może przekroczyć 25 zł na jednego ucznia, w przypadku ucznia z niepełnosprawnością zostanie powiększona o odpowiedni wskaźnik.

Inne ulgi i uprawnienia

Abonament RTV

Wśród osób uprawnionych do zwolnień z opłat abonamentowych RTV są m.in.:
  • osoby, które otrzymują świadczenie pielęgnacyjne z właściwego organu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej lub rentę socjalną z ZUS lub innego organu emerytalno-rentowego,
  • osoby spełniające kryteria dochodowe, określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114, z poźn. zm.),
  • osoby, które mają prawo do korzystania ze świadczeń pieniężnych z tytułu ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.),
  • osoby otrzymujące zasiłek dla opiekuna określony w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. 2014 r. poz. 567).

Wstęp do muzeów

W państwowych placówkach muzealnych:
  • dzieci do lat 7 korzystają z bezpłatnego wstępu,
  • dla dzieci do 16. roku życia bilet wstępu kosztuje złotówkę,
  • w przypadku biletów ulgowych dla: osób z niepełnosprawnością i ich opiekunów, rencistów, emerytów, nauczycieli wszystkich typów szkół, studentów i uczniów wysokość ulgi nie została określona w rozporządzeniu, ustala ją dyrekcja danej placówki – aby skorzystać z ulgi, trzeba posiadać stosowną legitymację, w tym: inwalidy, osoby niepełnosprawnej lub rencisty,
  • od 1 sierpnia 2016 r. minister kultury ustalił wykaz państwowych muzeów martyrologicznych, do których wstęp jest bezpłatny, ze względu na ich szczególny charakter historyczny i edukacyjny; są to:
    • Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu,
    • Państwowe Muzeum na Majdanku w Lublinie,
    • Muzeum Stutthof w Sztutowie.

Opłaty paszportowe

Obecnie podróżowanie po krajach strefy Schengen nie wymaga paszportu, dlatego zapewne opiekunowie dzieci z niepełnosprawnością rzadko wyrabiają im paszport. Warto jednak wiedzieć, że dzieciom przysługują zniżki.
  • Opłata za wydanie paszportu dziecku z niepełnosprawnością do 13. roku życia wynosi 30 zł.
  • Emeryci, renciści, osoby z niepełnosprawnością i ich współmałżonkowie, pozostający na ich wyłącznym utrzymaniu, oraz studenci i uczniowie od 13. roku życia za wydanie paszportu ważnego 10 lat płacą 70 zł.
  • Zniżki przysługują także rodzinom posiadającym Kartę Dużej Rodziny.
Mam nadzieję, iż przedstawione tu zagadnienia były dla ciebie interesujące i przydadzą ci się podczas choroby dziecka.

zdjęcie: konferencjatabletu.pl