środa, 25 lutego 2015

JAK CZYTAĆ MORFOLOGIĘ ?

Morfologia to jedno z podstawowych badań ułatwiających wykrycie różnych chorób. Tak można najprościej powiedzieć co to morfologia. 

Badanie to pozwala ocenić ogólny stan organizmu. Jeśli dziecko jest osłabione lub cierpi z powodu niedoboru określonych witamin i pierwiastków morfologia to pokaże. Warto pamiętać, że badanie to obejmuje trzy układy: czerwonych krwinek, białych krwinek i płytek krwi.

Dobre laboratoria różnicują zakres wartości referencyjnych w zależności od wieku i płci pacjenta, co zresztą jest zaznaczone na formularzu z wynikami.
Morfologia jest parametrem zmiennym. Większość laboratoriów oznacza morfologię automatycznie, za pomocą specjalnych aparatów badających krew.
Urządzenia te pochodzą od różnych producentów i różnią się metodą oznaczania. Nie można więc porównywać morfologii wykonanej w dwóch różnych laboratoriach, chyba ze stosują one identyczne metody.

JAK CZYTAĆ WYNIKI :

Pierwszym parametrem jest liczba krwinek czerwonych, czyli erytrocytów. Ich nadmiar, wbrew pozorom, wcale nie świadczy, że dziecko jest w świetnej formie. Często może być to objaw jakiejś choroby lub choćby odwodnienia organizmu, skutkującego nadmiernym zagęszczeniem krwi.
Zbyt lepka, gęsta krew grozi udarem.  Wzrost wartości erytrocytów może być spowodowany czerwienicą prawdziwą, przewlekłymi chorobami płuc, wadami serca, nowotworami, torbielatowością nerek i chorobą Cushinga. Może wynikać także z leczenia sterydami, odwodnienia, wstrząsu, zapalenia otrzewnej, oparzeń z utratą osocza. Wzrost czerwonych krwinek może wystąpić podczas pobytu w górach.
Z kolei zbyt mała liczba tych krwinek świadczy albo o chorobie (np. krwawienie wewnętrzne), albo o niedoborach pokarmowych, zwłaszcza żelaza i witamin z grupy B.
Podobne kłopoty pojawiają się w przypadku niskich wartości hemoglobiny, odpowiadającej za przenoszenie tlenu. Efektem może być anemia.
Zwiększona hemoglobina może świadczyć o odwodnieniu (biegunki, wymioty), w nadkrwistościach pierwotnych (czerwienica prawdziwa) oraz w nadkrwistościach wtórnych (przewlekłe choroby płuc, wady serca, nowotwory nerek).  Wzrost wartości hemoglobiny może wynikać również z powodu niedotlenienia (np. podczas przebywania w wyższych partiach gór).
To samo można powiedzieć o skutkach zaniżonych lub zawyżonych wartości hematokrytu.
Kolejnym parametrem wchodzącym w skład morfologii jest MCV (średnia objętość krwinki). Niskie wartości informują o niedoborach żelaza, wyższe o niedoborze m.in. wit. B12. Zawyżony poziom może świadczyć o takich chorobach jak: zapalenie bądz niewydolność wątroby, mielodysplazja oraz niedoczynność tarczycy. Wzrost może wystąpić także po chemioterapii, ostrym krwotoku lub hemolizie (niszczenie krwinek czerwonych).
Ważna jest też wartość hemoglobiny w krwince (MCH). Podwyższone wartości zdarzają się w tym przypadku rzadko i są wynikiem niedoboru wody w organizmie.
Obniżona zawartość spowodowana jest anemią, głównie niedoborem żelaza. To jest także przyczyną niższego MCHC (średnie stężenie hemoglobiny w krwince).




Jeśli chodzi o białe krwinki czyli leukocyty, podwyższone wartości występują w stresie, u kobiet w ciąży, po posiłku oraz wysiłku fizycznym. Wysoki wzrost WBC informuje najczęściej o infekcji oraz przewlekłych procesach zapalnych i zakażeniach (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych). Patologiczne wartości są również oznaką białaczki.
Zbyt mała liczba może być natomiast wynikiem niedoborów pokarmowych, zwykłego przemęczenia, przewlekłych infekcji lub uszkodzenia szpiku.
Ważna jest także ocena liczby limfocytów, monocytów, granulocytów.
Te pierwsze odpowiadają za bezpośrednią walkę z infekcjami i ich brak sprawiłby, że chory byłby bezbronny.
Liczba limfocytów rośnie przeważnie przy infekcjach wirusowych. 
Z kolei niskie wartości zazwyczaj powiązane są z niską liczbą krwinek białych.
Przy zwalczaniu infekcji wirusowych znaczenie mają monocyty. Przekroczone wartości mogą świadczyć np. o mononukleozie.
W przypadku granulocytów ich liczba rośnie przy każdej infekcji bakteryjnej.
Podwyższone granulocyty występują często u alergików i w przypadku zarażenia pasożytem.




Płytki krwi, czyli trombocyty - ocenia się głównie ich liczbę.
Infekcja lub przewlekłe krwawienie zwiększają liczbę płytek, które maja zahamować wspomniane procesy.
Trudniej zdiagnozować zbyt małą liczbę płytek. Może to być związane np. z uszkodzeniem szpiku kostnego, niedoborem witamin lub uszkodzeniem wątroby.





Dzieciom, w przeciwieństwie do dorosłych raczej nie wykonuje się badań profilaktycznie. Lekarz zleca je wówczas, kiedy są niezbędne do postawienia diagnozy.
Pamiętaj jednak, jeśli coś Cię niepokoi w zachowaniu dziecka, nie lekceważ tego.
Zrób morfologię !!!


                                 NORMY MORFOLOGII DLA DZIECI

leukocyty     5,5 - 15,5 tyś.
erytrocyty    3,9 - 5,0 mln.
hemoglobina 10 - 15
hematokryt   32 - 40
MCV             72 - 87
MCH             25 - 31
MCHC           33 - 36
płytki krwi     150 - 420
limfocyty       25 - 50 %
neutrofile      25 - 60 %
bazofile         0 - 1 %
eozynofile      1 - 5 % *

(zakres referencyjny dla przedziału wiekowego 5 - 12 lat w laboratorium w którym wykonuję badania ).

PAMIĘTAJ !!!

Jeśli wyniki badań Twojego dziecka są w skrajnie górnym lub dolnym przedziale, zawsze skontaktuj się z pediatrą. Jeśli będzie taka potrzeba lekarz skieruje dziecko na dodatkowe badania lub poprosi o powtórzenie wyników. Ewentualnie wyjaśni dlaczego morfologia tak wygląda.
Nigdy sam nie interpretuj badań, a tym bardziej nie stosuj samodzielnie leków!!!

Dobrych wyników życzę :)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz