sobota, 4 czerwca 2016

ODŻYWIANIE PODCZAS RADIOTERAPII


Często pisałam o żywieniu podczas chemioterapii. Dziś skupię się na żywieniu podczas radioterapii.
Wiele dzieci poddawana jest naświetlaniom. Czy jedzenie ma wówczas znaczenie? Co podawać dziecku do jedzenia by mu nie zaszkodzić? Na te pytania postaram się odpowiedzieć.

Zacznę jednak od początku. Jakie problemy występują najczęściej podczas leczenia?

Wiele osób skarży się na nudności i wymioty. Jest to bardzo powszechny problem podczas naświetlań. W czasie napromieniania uszkadzane są nie tylko komórki chore ale i zdrowe. Wymioty zwykle występują u dzieci, które muszą mieć napromieniane całe ciało. Oczywiście w przypadku ryzyka wystąpienia wymiotów podawane są leki przeciwwymiotne, zarówno przed "zabiegiem" jak i po. 
Jeśli dziecko naświetlane jest w obrębie szyi i głowy, może również wystąpić zapalenie jamy ustnej. W szczególności zapalenie błony śluzowej policzków, podniebienia miękkiego czy gardła. Początkowo maluch ma zaczerwienione te obszary, potem pojawiają się bolące nadżerki. W takiej sytuacji należy odstawić wszystkie twarde i kwaśne produkty, aby dodatkowo nie podrażniać bolącego miejsca.

Czasami podczas takich zabiegów pojawia się nietolerancja pokarmowa. Najczęściej występuje nietolerancja laktozy, czyli cukru prostego występującego w mleku czy nietolerancja glutenu, czyli białka występującego w popularnych zbożach (pszenica, jęczmień, żyto). Wykluczenie glutenu wcale nie jest jednak takie proste, ponieważ gluten może występować również w wielu produktach przetworzonych np. konserwach, sosach, napojach, słodyczach. Warto do diety wprowadzić ryż, zapomniany a bardzo wartościowy amarantus czy ziemniaki.
Podczas naświetlań dzieci często nie mają apetytu. Jedzą mało i wybiórcze produkty. Takie odżywianie może doprowadzić do spadku masy ciała. Dlatego dzieci tak często są ważone aby cały czas monitorować masę ciała.
Podczas choroby organizm potrzebuje więcej energii i składników odżywczych. Musi nie tylko funkcjonować, ale przede wszystkim walczyć z ciężką chorobą.

Żywienie podczas radioterapii jest podobne jak podczas chemioterapii. Mały pacjent powinien jeść często, ale małe porcje. Najlepiej 5-6 razy dziennie niewielkie posiłki. Posiłki powinny być urozmaicone, kolorowe i zachęcające do jedzenia. Powinny zawierać wszystkie składniki odżywcze, czyli białka, węglowodany, tłuszcze oraz witaminy i składniki mineralne. 

Podczas leczenia bardzo ważnym składnikiem jest białko, które buduje młody organizm. Powinno być dostarczane pod różną postacią (chude sery białe, jajka, mięso i ryby).
Mięso powinno być chude i dobrej jakości. Najlepszy będzie drób, najlepiej duszony lub gotowany. Unikaj smażenia, gdyż taka forma obróbki jest ciężkostrawna dla zmęczonego chorobą organizmu. Poza tym smażone mięso drażni przewód pokarmowy i może wywoływać różne dolegliwości.
Bardzo wskazane dla dziecka są chude zupy z dodatkiem kawałka mięsa. Jeśli dziecko ma problemy z gryzieniem, warto zupę zmiksować na krem aby dziecku łatwiej było zjeść.
Nie bój się ryb podczas leczenia. To również świetne źródło białka. Chudą rybę warto zmielić i zrobić pulpeciki w lekkim sosie np. koperkowym czy małe rybno-warzywne kotleciki. 
W diecie malucha bardzo ważne są jajka. Są one doskonałym źródłem białka. Warto włączyć je do diety w postaci omletów czy lekkiej jajecznicy gotowanej na parze. Lepiej podawać jajka gotowane na miękko niż na twardo- są lepiej przyswajalne przez organizm. 
A co z nabiałem, jeśli dziecko ma nietolerancję laktozy? Na to również jest sposób. Nie trzeba wyłączać wartościowego nabiału. Obecnie na rynku są produkty bez laktozy- warto po nie sięgnąć.

Ostrożnie z błonnikiem, może drażnić delikatne jelita, dlatego podczas naświetlań wyeliminuj lub ogranicz surowe warzywa i owoce, rośliny strączkowe i pieczywo z pełnego przemiału. Zamiast tego podawaj dziecku gotowane warzywa i owoce oraz pieczywo jasne i graham.

Bardzo ważna kwestia- co pić? To faktycznie jest wyzwanie dla rodziców, których dzieci wcześniej piły dużo napojów gazowanych i słodkich soków z kartonu. Podczas leczenia należy zrezygnować z takich "smakołyków".
Oczywiście idealnie by było, gdyby dziecko sięgało po wodę. Jednak z doświadczenia wiem, że większość dzieci nie lubi "zwykłej" wody.
Polecam zatem lekkie owocowe kompoty lub dodawaj do wody odrobinę soku z cytryny i miętę czy owoce sezonowe. Taka woda będzie miała smak i może wpadnie w gust dziecka. Dobre dla dziecka są również owocowe herbatki.

W diecie muszą również znaleźć się tłuszcze. Zawsze wybieraj te dobrej jakości jak oliwę z oliwek, dobrej jakości oleje czy od czasu do czasu masło. Unikaj natomiast margaryn i kiepskiej jakości olejów.
Ogranicz w diecie dziecka sól i zrezygnuj z kwaśnych i ostrych  przypraw, które mogą drażnić śluzówki. Zamiast tego stosuj zioła, które świetnie poprawiają smak potraw.

Mam nadzieję, że te kilka wskazówek pomoże ci w komponowaniu odpowiedniej diety dla twojej pociechy.

źródło: Poradnik pacjenta onkologicznego "Razem" (1/2016)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz